جمعه 15 فروردين 1399

Friday 3 April 2020

شما اینجا هستید:خانه/آسیا/آیا ترکیه بدون اردوغان به دهه 70 میلادی بازخواهد گشت؟

آیا ترکیه بدون اردوغان به دهه 70 میلادی بازخواهد گشت؟

نویسنده :  پنج شنبه, 22 اسفند 1398    19:55    سرویس نگاه از بیرون

محمد شریفی کرجان*

اختصاصی اینترنشنال/ سرویس آسیا/ روندهای سیاسی اخیر در ترکیه به خصوص بعد از تغییر سیستم مدیریتی این کشور از پارلمانی به ریاست جمهوری شاهد تاسیس احزاب سیاسی مختلفی است که تمامی این احزاب تازه تاسیس شده در نقش مخالف برای رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و حزب عدالت و توسعه (AKP) ظاهر می شوند. بعد از آن که دولت باغچلی رئیس حزب حرکت ملی ترکیه (MHP) با اردوغان بر سر سیستم ریاست جمهوری به توافق رسیده و ائتلاف جمهور را تاسیس کردند؛ مرال آکشنر با جدایی از ملی گراهای ترک حزب خود را تحت عنوان "حزب خوب" تاسیس کرده و به جناج جمهوری خواه های مخالف اردوغان به عنوان اپوزیسیون اصلی ترکیه پیوست. بعد از این روند در عرصه سیاسی ترکیه شاهد تاسیس دو حزب دیگر بودیم که این بار با جدایی از بدنه آک پارتی ایجاد شدند. ابتدا احمد داوود اوغلو، نخست وزیر و رئیس سابق آک پارتی با جدایی از این حزب، حزب جدید خود را تحت عنوان "حزب آینده" تاسیس کرده و بعد از آن نیز علی باباجان، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه سابق ترکیه که از اعضای مهم آک پارتی نیز به حساب می آمد با جدایی از این حزب، "حزب دموکراسی و پیشرفت (DEVA)" را تاسیس کرد.

با نگاه به تمامی این احزاب جدید التاسیس در ترکیه و احزاب اپوزیسیون در این کشور از جمله حزب جمهوری خواه خلق ترکیه (CHP)، حزب دموکراتیک خلق ها (HDP)، حزب سعادت و ... مشاهده می کنیم که وجه مشترک تمامی این احزاب "مخالفت با سیستم ریاست جمهوری در ترکیه" و "بازگشت به سیستم پارلمانی" است که می توان گفت تنها وجه مشترک این احزاب اپوزیسیون نیز به حساب می آید. در واقع تنها مولفه ای که احزاب اپوزیسیون ترکیه را می تواند به یک جا جمع کند وجود شخص اردوغان و سیستم ریاست جمهوری در ترکیه است.

حزب عدالت و توسعه و رجب طیب اردوغان بعد از انتخابات محلی 31 مارس 2019 به شدت روند نزولی در عرصه سیاست ترکیه پیدا کرده است و می توان گفت آک پارتی ضعیف ترین دوران خود در عرصه سیاست 17 سال اخیر را می گذراند. ائتلاف نسبی احزاب اپوزیسیون در ترکیه و حمله به سیستم ریاست جمهوری به صورت مشترک، اردوغان و آک پارتی را به شدت در تنگنا قرار داده است و همین مسئله باعث شده است تا تابلویی از ترکیه بدون رجب طیب اردوغان در آینده نزدیک دور از ذهن نباشد.

حال با در نظر گرفتن تمامی این ها اگر بخواهیم یک ترکیه بدون اردوغان را متصور شویم این ترکیه چگونه خواهد بود؟ آیا با توجه به بافت احزاب اپوزیسیون، ترکیه در عرصه حکومتداری به دهه 70 میلادی باز خواهد گشت؟

قبل از هر چیزی باید اعلام کرد بارزترین نشانه حکومتداری ترکیه در دهه 70 میلادی وجود حکومت های ائتلافی در این کشور است. در تاریخ جمهوری ترکیه تا کنون 16 حکومت ائتلافی به وجود آمده است که بیشترین تعداد این حکومت های ائتلافی در دهه 70 میلادی بوده است. حکومت هایی که برای ترکیه تجربه درخشانی هم به حساب نمی آید. بافت سیاسی و حکومتداری در ترکیه به هیچ گاه در تاریخ سیاسی این کشور برای حکومت ائتلافی مناسب نبوده و اکثر حکومت های ائتلافی در تاریخ سیاسی جمهوریت ترکیه محکوم به شکست بوده اند.

حال با توجه به تضعیف آک پارتی در ترکیه و تجمیع احزاب اپوزیسیون در مخالفت با سیستم ریاست جمهوری بارزترین پیش بینی در صورت شکست رجب طیب اردوغان و حزب آک پارتی در اولین انتخابات پیش رو در ترکیه بازگشت این کشور به سیستم پارلمانی است. بدون شک اپوزیسیون بعد از پیروزی احتمالی در انتخابات، سیستم ریاست جمهوری در ترکیه را ملغی اعلام کرده و سیستم پارلمانی را یک بار دیگر در ترکیه برپا خواهند کرد. با در نظر گرفتن این که هیچ کدام از احزاب اپوزیسیون به تنهایی قادر به پیروزی در برابر آک پارتی نیست بدون شک اگر قرار به شکست آک پارتی و اردوغان در عرصه سیاست داخلی ترکیه باشد این امر تنها و تنها با ائتلاف اپوزیسیون صورت خواهد گرفت و در این صورت حکومت ائتلافی نیز در ترکیه گریز ناپذیر خواهد شد.

زمانی که دشمن مشترک اپوزیسیون یعنی سیستم ریاست جمهوری برچیده شد با توجه به ساختار و بافت بسیار متفاوت و حتی متناقض اپوزیسیون در ترکیه بازگشت به دوران حکومت های ائتلافی پر دردسر و سردرگم در ترکیه فراهم خواهد شد. احزاب اپوزیسیونی که در حال جاضر به اتفاق مشترکی دست پیدا کرده اند در حقیقت حزب های بسیار گوناگون از یکدیگر هستند که در بسیاری از مسائل دارای اختلافات بعضاً شدید و تناقض های آشکار با یکدیگر هستند. از "جمهوری خواه های چپ گرا" تا "محافظه کارهای میانه رو"، از "ملی گراهای ترک" تا "جریان های جدایی طلب کُرد" در قالب اپوزیسیونی قرار گرفته اند که تنها خواسته آنان برکناری اردوغان و برچیده شدن سیستم ریاست جمهوری است. بدون شک بعد از تحقق این هدف و تشکیل حکومت ائتلافی در ترکیه مشکلات جدی در عرصه حکومتداری به وجود خواهد آمد که بیش از هر چیزی تداعی کننده ائتلاف های ناموفق و سیاست های شکست خورده ترکیه در دهه 70 میلادی خواهد بود که پتانسیل تضعیف ترکیه در عرصه سیاست خارجی و داخلی را به شدت با خود حمل می کند.

*کارشناس ارشد مسائل ترکیه

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته