شنبه 21 تير 1399

Saturday 11 July 2020

شما اینجا هستید:خانه/آسیا/زبان قدرت؛ واکاوی مفاد توافق مسکو

زبان قدرت؛ واکاوی مفاد توافق مسکو

نویسنده :  دوشنبه, 19 اسفند 1398    14:43    سرویس نگاه از بیرون

محمد شریفی کرجان

اختصاصی اینترنشنال/ سرویس نگاه از بیرون/ نشست مسکو میان رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در خصوص بحران ادلب که به توافق سه ماده ای منجر شد در واقع بیشتر از آنچه که موفقیت برای ترکیه باشد یک پیروزی برای مسکو به حساب می آید.

هرچند رجب طیب اردوغان، پیش از سفر به مسکو اعلام کرده بود که اولین هدف هیئت ترک در سفر به مسکو برقراری آتش بس در ادلب است ولی چیزی که اردوغان در مسکو به دنبال آن بود و نتوانست به دست آورد فراتر از برقراری آتش بس در ادلب بود. اردوغان در التیماتوم های متعددی که به ارتش سوریه می داد، آخر ماه فوریه 2020 را به عنوان آخرین مهلت نیروهای ارتش سوریه برای بازگشت به مرزهای سوچی اعلام می کرد. مرزهایی که در توافقنامه 2018 سوچی میان اردوغان پوتین بسته شده و مرزهای میان نیروهای ارتش سوریه با مخالفان سوریه و همچنین مناطق عاری از دیگری که 12 پایگاه نظامی ارتش ترکیه در آنجا مستقر هستند را تعیین کرده بود. با نگاه به پروتکل الحاقی توافق مسکو هیچ بندی در خصوص عقب نشینی نیروهای سوری از مناطقی که طی ماه های اخیر از کنترل مخالفان درآورده و حتی دو پایگاه ارتش ترکیه را نیز احاطه کرده اند به چشم نمی خورد. پروتکل الحاقی سه ماده ای توافق مسکو بدین ترتیب است:

 -  در خطوط اصلی مناطق عاری از درگیری در ادلب از ساعت 00:01 6 مارس 2020 تمام فعالیت های نظامی متوقف خواهد شد

 - شش کیلومتر در شمال و شش کیلومتر در جنوب جاده بین المللی M4 یک کریدور امن تاسیس خواهد شد. در خصوص اصول اساسی و نحوه عملکرد این کریدور امن وزارت دفاع روسیه و ترکیه تا هفت روز آینده تصمیم گیری خواهند کرد.

گشت زنی های مشترک روسیه و ترکیه از تاریخ 15 مارس 2020 در جاده M4 از ترومبا (در 2 کیلومتری غرب شهرک سراقب) تا عین الهاوار برگزار خواهد شد.

در واقع یکی از مهمترین بخش هایی که در ادلب تنش ها نیز در آنجا متمرکز شده بود موقعیت جاده های استراتژیک M4 و M5 بود. جاده هایی که پیش از آغاز پیشروی های ارتش سوریه از جنوب ادلب به طور کامل در اختیار مخالفان تحت الحمایه ترکیه بود در این توافق تا حد زیادی به کنترل نیروهای دولت مرکزی درآمده است و مهم تر آن که ترکیه با امضای این پروتکل مناطقی که ارتش سوریه به کنترل خود درآورده بودند را در مقابل چشم جهانیان به رسمیت شناخت. در واقع روسیه موفق شد تا ترکیه را به محدوده ای که در نظر داشت عقب براند و در کنار آن نیز ترکیه نه تنها نیروهای ارتش سوریه را نتوانست وادار به عقب نشینی کند بلکه مناطقی که طی روزهای گذشته درگیری های شدید بر سر آن وجود داشت را رسماً به دولت مرکزی واگذار کرد.

با نگاه به ماده دوم پروتکل الحاقی متوجه خواهیم شد که تنها از جاده استراتژیک M4 سخن گفته شده است. این درحالیست که بحران ادلب علاوه بر جاده M4 جاده بین المللی M5 را نیز در برمی گرفت که این جاده پس از آن که تماماً به کنترل نیروهای ارتش سوریه درآمده طرف های روسیه حتی حاضر به مذاکره پیرامون آن با طرف های ترکی نیز نشدند. در ماده سوم نیز از گشت زنی های نظامی مشترک روسیه ترکیه در جاده M4 سخن گفته شده است. این ماده نیز بدین معنی است که مخالفان تحت الحمایه ارتش ترکیه در ادلب تماماً از این جاده خارج خواهند شد و فرمولی به مانند فرمول شرق فرات برای جاده M4 در نظر گرفته شده است که نیروهای روسیه را بدین ترتیب وارد یک منطقه دیگر از سوریه می کند که پیش از این در اختیار طرف مقابل جنگ داخلی سوریه بود.

ماده یک نیز نیاز به پاره ای از توضیحات دارد که در بسیاری از اخبار منتشر شده به آن پرداخته نشده است. اگرچه اخبار منتشر شده از آتش بس در ادلب سخن گفته است ولی در متن پروتکل الحاقی که به زبان های روسی ترکی انگلیسی نگارش شده است در هیچ کدام لفظ "آتش بس" استفاده نشده و از اصطلاح "توقف فعالیت های نظامی" که چارچوب و مرزبندی های مشخصی ندارد، استفاده شده است. این موضوع در اظهارات ولادمیر پوتین در مصاحبه مطبوعاتی مشترکش با اردوغان نیز مشهود بود. پوتین در سخنان خود تأکید کرد "مبارزات با گروه های تروریستی بین المللی در ادلب کاهش پیدا نخواهد کرد". در واقع ماده ای که از آن به عنوان دستاورد ترکیه و آتش بس در ادلب نیز یاد می شود به معنی دقیق کلمه آتش بس نیست.

در کنار تمامی این ها در مذاکرات صورت گرفته در خصوص پایگاه های نظامی ارتش ترکیه در ادلب نیز موضوعی مطرح نشده است که گمانه زنی ها در خصوص وجود یک ماده پنهان در این پروتکل در خصوص احتمال خروج نیروهای نظامی ارتش ترکیه را از پایگاه های 12 گانه خود در ادلب مطرح می کند.

در واقع، روسیه با توافق مسکو توانست رقابت با ناتو را نیز به نفع خود تمام کند. ناتو که با آغاز تنش ها در روابط روسیه ترکیه فرصت طلایی برای کشاندن آنکارا به سمت خود را پیدا کرده بود با نشست مسکو یک بار دیگر رقابت را به حریف روسی خود واگذار کرد. روسیه هم توانست برنامه ها و طرح های خود را در ادلب پیش ببرد و هم با اعطای وضعیت "آتش بس گونه" به ترکیه در ادلب تلاش های ناتو را برای کشاندن ترکیه به سمت خود عقیم کند.

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته