دوشنبه 30 مهر 1397

Monday 22 October 2018

شما اینجا هستید:خانه/آسیا/سوریه در مسیر تصاعد بحران

سوریه در مسیر تصاعد بحران

  • از هنگامی که ارتش سوریه و متحدانش توانستند محاصرۀ دیرالزور را شکسته و وارد آن شهر شوند، ایالات متحده نیز نیروهای سوریۀ دموکراتیک را به سوی دیرالزور گسیل داشت و از گذشتنِ نیروهای متحد روسیه به شرق رود فرات پیشگیری کرد. گذشته از احتمال زد و بندهای پشت پردۀ میان دو قدرت بزرگ، واقعیت روی زمین گویای خطوط قرمزی است که ارتش سوریه و متحدانش از یک سو و نیروهای سوریۀ دموکراتیک از سوی دیگر، اجازۀ گذار از آن را ندارند.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  دوشنبه, 21 اسفند 1396    22:54    سرویس نگاه از بیرون

اختصاصی اینترنشنال-سرویس آسیا/ با نزدیک شدن به پایان سلطۀ داعش بر برخی از شهرها و استان های سوریه، این کشور با بحران هایی متفاوت روبرو می¬شود. تا هنگامی که مبارزه با داعش و جبهة النصره تلاش های منطقه ای و بین المللی را به صورت علنی و یا ضمنی در یک راستا جهت می داد، مسائل سوریه عمدتاً در مفهوم «مبارزه با تروریسم» چندان در سطوح منطقه ای و بین المللی چالش زا نبود. خروج نیروی وحدت بخشِ داعش، مسائل سوریه را پیچیده کرده و خواهد کرد. به نحوی که شاهد روند تصاعدی بحران در چندین نقطه از سوریه بوده ایم؛ بحران هایی که محاسبات منطقه ای و بین المللی را بر اولویت های داخلی سوریه ارجحیت می دهد.
ترکیه اولین بازیگری بود که تحول در روند بحران سوریه را لمس و برای مقابله با این تحول، رویکردهای منطقه ای و بین المللی خود را تعدیل کرد. این کشور از کمپین «سرنگونی اسد» به کمپین «راه حل مسالمت آمیز» منتقل شد و با این انتقال، بخش هایی از اپوزیسیون را وادار به پذیرش اولویت های خود کرد. این تحول البته تا هنگام ورود ترکیه به خاک سوریه، چارچوب آستانه را تقویت کرد. اما روشن است که اولویت فوری و نخست ترکیه، نه راه حل مسالمت آمیز، بلکه کنترل تهدید کردی است. در نتیجه و در برابر احتمالات آینده، ترکیه مستقیماً وارد عفرین شد و اپوزیسیون متحد خود را وادار به همراهی کرد.


ورود ترکیه اگرچه فی نفسه حائز اهمیت است اما تأثیر آن بر دیگر جبهه های نبرد در سوریه نیز اهمیت آن را دوچندان می کند. با ورود ترکیه به عفرین، بخش عمده ای از نیروهای خبره و مبارز در جبهۀ شرقی (اطراف دیرالزور)، برای مبارزه با ترکیه به عفرین منتقل شدند. جنگ عفرین برای این نیروها، معنایی متفاوت از جنگ در دیرالزور دارد. مبارزه در عفرین به عنوان «سرزمین خود» در برابر مشارکت در آزادسازیِ «سرزمین دیگران» در دیرالزور اولویت یافت. در نتیجه، ایالات متحده مهمترین و اثرگذارترین نیروهای زمینی خود در مبارزه با داعش در دیر الزور را به دلیل ورود ترکیه به عفرین از دست داد.


دیگر نکتۀ حائز اهمیت در ارتباط با ورود ترکیه، آزادتر شدنِ نیروهای ارتش سوریه و متحدان آن در دو جبهۀ شمالی و نیز شرقی است. از هنگامی که ارتش سوریه و متحدانش توانستند محاصرۀ دیرالزور را شکسته و وارد آن شهر شوند، ایالات متحده نیز نیروهای سوریۀ دموکراتیک را به سوی دیرالزور گسیل داشت و از گذشتنِ نیروهای متحد روسیه به شرق رود فرات پیشگیری کرد. گذشته از احتمال زد و بندهای پشت پردۀ میان دو قدرت بزرگ، واقعیت روی زمین گویای خطوط قرمزی است که ارتش سوریه و متحدانش از یک سو و نیروهای سوریۀ دموکراتیک از سوی دیگر، اجازۀ گذار از آن را ندارند. بدین ترتیب، رقابت اصلی بر سر مناطق باقیمانده در تصرف داعش در این سامان و نیز از میان بردنِ عناصر آن در همین مناطق (پیش از خروج آنها از آن و حتی از سوریه) است.


در فضای مداخلۀ ترکیه در عفرین و منتقل شدنِ بخش مهمی از نیروهای سوریه دموکراتیک از شرق سوریه به عفرین بود که ارتش سوریه امکان لشکرکشی به غوطۀ شرقی و تلاش برای پاک¬سازی این منطقه را به دست آورد. به عبارتی، با ورود ترکیه به عفرین، تمرکز نیروهای متحد امریکا بر منطقۀ شرقی کاهش یافت و در مقابل ارتش سوریه و متحدانش آزادی عمل بیشتری در مبارزه با دیگر مناطق تحت کنترل اپوزیسیون به دست آورد. این فضا طبعاً مطلوب ایالات متحده و حتی ترکیه نیست، اما ناتوانی این دو متحد ناتویی در توافق بر سر حدود تسلط و میزان قدرت کردهای سوریه، سبب اهدای این فضای عملیاتیِ قابل توجه به ارتش سوریه شده است.
در چنین فضایی، اسرائیل نگران صعود قدرت ایران و متحدان آن در سوریه است. ضعف مشهود ترکیه در صحنۀ سوریه و ناتوانیِ امریکا در کنترل متحدان کرد و ترک خود، صحنه را برای ارتش سوریه و متحدان آن، از جمله ایران، بهبود بخشیده است. این فهم، سبب گسترش فعالیت دیپلماتیک اسرائیل برای افزایش فشارهای بین¬المللی علیه ایران و متحدان آن در سوریه شده است. افزون بر این، اسرائیل مستمراً در حال هدف گرفتنِ نیروهای «دشمن» در سوریه است. سرنگونی جنگندۀ اسرائیلی و واکنشِ گستردۀ آن علیه پدافندهای هوایی سوریه، که تنها با درخواست روسیه متوقف شد، گویای احتمالات خروج امور از کنترل و صعود بحران به مرحلۀ جنگ است.
بدین ترتیب، سوریه با سه محیط بحرانیِ اصلی روبرو است که در نتیجۀ زوال قدرت داعش، در حاشیه بحران سوریه در حال گسترش هستند. این سه محیط هر یک پتانسیل شعله ور کردنِ جنگ های گسترده در سطح منطقه ای و حتی بین¬المللی را دارند. دیرالزور، امکان رویارو کردنِ متحدان روسیه و امریکا را دارد و به طور غیرمستقیم دو قدرت بزرگ را درگیر کرده است. عفرین می¬تواند واپسین فضای همکاری میان ترکیه و امریکا را از بین ببرد و به تبع آن تنش¬های کردی – ترکی را به مسئله ای منطقه ای و حتی بین المللی تبدیل کند. اما مهمتر از همه تنشی است که به صورتی تصاعدی میان اسرائیل و متحدان سوریه در حال گسترش است. این تنش پتانسیل قابل توجهی برای منتقل شدن به یک جنگ تمام عیار را دارد.

telegram channel

درباره نویسنده

حسن احمدیان

حسن احمدیان

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته