پنجشنبه 2 آذر 1396

Thursday 23 November 2017

شما اینجا هستید:خانه/آسیا/ایران و الجزایر، قرابتی نیازمند نهادینگی

ایران و الجزایر، قرابتی نیازمند نهادینگی

  • ایران و الجزایر، قرابتی نیازمند نهادینگی

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  سه شنبه, 24 اسفند 1395    00:39    سرویس آسیا

روح الله پیربالائی
 کاندیدای دکترای روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

اختصاصی اینترنشنال-سرویس آسیا/ ریشة تاریخی روابط دوجانبه ایران و الجزایر، به زمان استقلال الجزایر از فرانسه در سال 1341 شمسی برمی گردد. در 55 سال گذشته روابط ایران و الجزایر، فراز و نشیب¬های ویژه ای را به خود دیده است؛ با وجود برخی اختلاف¬های مقطعی و قطع روابط، در گذر زمان رشته پیوند دو کشور دوباره به هم گره خورده است. دیدار روسای جمهور دو کشور، آقایان خاتمی و بوتفلیقه در حاشیه اجلاس هزاره سازمان ملل در سال 1379، نقطه عطفی در تاریخ اخیر روابط دوجانبه دو کشور به حساب می آید. این دیدار از آن جهت قابل توجه بود که دو کشور پس از حدود یک دهه قطع روابط، به دلیل متهم شدن ایران به دخالت در امور داخلی و انتخابات الجزایر، دو کشور فصل جدیدی از روابط را آغاز می کردند. در 15 سال اخیر که می توان آن را بهار دوبارة روابط دوجانبه ایران و الجزایر نامید؛ روابط دو کشور در بخش های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی رشد چشمگیری داشته است ولی با این حال هنوز ژرفا و گستره روابط دو کشور به نقطه مطلوب خود نرسیده و نیازمند فعال سازی و سرمایه گذاری روزافزونی است. نوشته حاضر به دنبال آن است تا جنبه های گوناگون روابط دوجانبة ایران و الجزایر را در پرتو نهادهای بین المللی واکاوی نماید. انگارة اصلی این نوشتار این است که روابط دو کشور در الگوی تعاملات نظام بین الملل دو قطبی متوقف شده است. در حالی که الجزایر و ایران در مدیریت بحران های دوران گذار در نظام بین المللی، نیازمند تعریف جدیدی از همکاری دوسویه و پیشران تکاپوی خودجوش مردم نهاد می باشند.
الف ـ جنبش عدم تعهد (NAM) و روابط سیاسی¬ـ امنیتی دو کشور
جنبش عدم تعهد در سال 1340 خورشیدی در اوج جنگ سرد و در فضای دوقطبی غرب و شرق با هدف هماهنگی میان کشورهایی که در اردوگاه کمونیسیم و کاپیتالیسم قرار نداشتند، تشکیل شد. عضویت ایران و الجزایر در این نهاد بین المللی، به دلیل تجربه مبارزات ضداستعماری الجزایر و تجربة ضداستکباری ایران، موجب جهت دهی عینی و همسوئی مشترک دو کشور در مسائل سیاست بین الملل و هم چنین امنیت بین الملل گردیده است؛ به عبارتی روابط سیاسی ـ امنیتی دو کشور در چارچوب «انگارة غیرمتعهدها» به هم گره خورده است. نمونه بارز این انگاره مشترک، نزدیکی مواضع دو کشور در مورد قضیه فلسطین است که مشارکت خوب هیأت الجزایری در کنفرانس حمایت از انتفاضه فلسطین تهران در بهمن ماه 1395، نشانگر اهتمام مقام های دو کشور در این قضیه بین المللی است.
ب ـ سازمان اوپک (OPEC) و روابط اقتصادی¬ـ صنعتی دو کشور
با عنایت به اینکه هر دو کشور ایران و الجزایر، از کشورهای صادرات کننده نفت می باشند، قیمت نفت گرانیگاه دیدارهای مقامات اقتصادی دو کشور می باشد؛ به طوری که در پی کاهش قیمت نفت در دو سال اخیر رایزنی های خوبی بین وزیر نفت ایران و الجزایر به منظور کاهش تولید نفت برای جلوگیری از کاهش قیمت نفت صورت گرفت. منافع مشترک دو کشور در سازمان اوپک، در طول تاریخ و در پویش های نهاد اوپک به یک محصولی به نام «نفت» گره خورده است و همکاری دو کشور در سایر بخش های اقتصادی را تحت الشعاع خود قرار داده است.
ج ـ سازمان همکاری اسلامی (OIC) و روابط فرهنگی ـ اجتماعی دو کشور
عضویت ایران و الجزایر در سازمان همکاری اسلامی که شکل گیری آن بر اساس یک باور دینی و با انگیزه افزایش همبستگی در میان مسلمانان حدود 60 کشور اسلامی بوده، یکی از عوامل و زمینه های پیوند دو کشور به حساب می آید. روشن است که این سازمان، نه یک سازمان سیاسی و نه اقتصادی است؛ می توان سرشت این سازمان را یک سازمان فرهنگی و اجتماعی دانست. با اینکه سازمان همکاری اسلامی در دستیابی به اهدافش چندان موفق نبوده ولی این نهاد فرامنطقه ای، می تواند بسترساز و پیشران همکاری های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی دو کشور باشد. حضور وزیر فرهنگ الجزایر در همایش «مشهد، پایتخت فرهنگ اسلامی در سال 2017» نمونه ای از این گستره و ظرفیت فرهنگی است.
میانه رویِ خـردمندانه؛ با توجه به سپری شدن تاریخ کارائی الگوی استعمارگری و یارگیری درون قطبی، مبارزه با استعمار و استکبار دیگر نمی تواند پیونددهنده مواضع ایران و الجزایر در عرصه سیاست بین الملل در پویش های نهادی جنبش عدم تعهد باشد. در دوران گذار که به چالش کشیده شدن ساختار دولت ملّی در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا بیشتر نمایان شده، نیاز به ایجاد «جبهه منطقه ای ضدتروریسم» با محوریت کشورهایی همچون الجزایر، ایران و عراق در یک الگوی میان قاره ای و فرامنطقه ای طرحی قابل آزمون به نظر می رسد. در بخش اقتصادی نیز همکاری برای حفظ تعادل بازار نفت در قالب اوپک و به ویژه تشریک مساعی برای جلوگیری از «خام فروشی» منابع سرشار طبیعی دو کشور ظرفیتی جدید است. در همکاری های دوجانبه فرهنگی و اجتماعی دو ملت، تشکیل «جنبش مردمی ضدتکفیر و افراط در جهان اسلام» در خارج از ساختار نه چندان کارآمد سازمان همکاری اسلامی، می تواند بسترساز شکل گیری اندیشه ضدتکفیری در توده های مسلمانان باشد.
روحیه میانجی گری الجزائری ها در جهان اسلام و عضویت الجزایر در اتحادیه عرب و اتحادیه بزرگ آفریقا، در کنار ویژگی انعطاف پذیر ایرانیان و عضویت ایران در اکو می تواند سازه های ذهنی ایدئولوژیک را به برنامه های عینی استراتژیک مبدل نماید.

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته