دوشنبه 30 مهر 1397

Monday 22 October 2018

شما اینجا هستید:خانه/آسیا/نگرشی نوین به سوریه

نگرشی نوین به سوریه

  • وقایع متعدد بسیار مهمی بار دیگر صحنه نظامی و متعاقبا سیاسی سوریه را متحول نموده است که برخی از آنها دارای اثرات استراتژیک و برخی دیگر واجد توجه تاکتیکی می باشد. تلاش روسیه برای کشف یک راه حل سیاسی؛ تلاش موازی غرب از طریق سازمان ملل به منظور تعیین تکلیف آینده سوریه و ورود رسمی تر آمریکا به صحنه سیاسی سوریه، از جمله تغییرات صحنه نظامی و سیاسی سوریه بوده است.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  جمعه, 29 دی 1396    15:55    سرویس نگاه از بیرون

 

اختصاصی اینترنشنال_سرویس آسیا/ از اوائل دی ماه ( 25 دسامبر 2017 ) وقایع متعدد بسیار مهمی بار دیگر صحنه نظامی و متعاقبا سیاسی سوریه را متحول نموده است که برخی از آنها دارای اثرات استراتژیک و برخی دیگر واجد توجه تاکتیکی می باشد.

اول ، تلاش روسیه برای برگزاری اجلاس " سوچی " و جمع کردن "خلقهای " سوریه در قالب یک کنفرانس برای کشف و پیگیری راه حل سیاسی بحران سوریه.

روسیه ضمن دعوت از تمامی طرفهای درگیر حتی اخیرا تلاش کرده است که با تکریم یکی از فرماندهان قهرمان YPG از نیروهای کرد وابسته آمریکا نیز برای حضور در این کنفرانس دعوت نماید .
این کنفرانس که با برنامه ریزی روسیه و هماهنگی ترکیه و دولت سوریه ظرف چند روز آینده شکل خواهد گرفت در مرحله نخست بدنبال نوشتن قانون اساسی جدید برای سوریه نوین می باشد . روسیه پیش نویس یک قانون اساسی را برای مذاکره آماده کرده است اما دولت سوریه معتقد است که صرفا در مورد اصلاحاتی به قانون اساسی فعلی حاضر به مذاکره می باشد . اگرچه دولت ترکیه نسبتا با این روند خود را هماهنگ کرده است اما مشکل بزرگ این اجتماع عدم همراهی اپوزیسیون به رهبری عربستان بعنوان عنصر سوری آن و عدم همراهی کشورهای غربی با آن است . می توان گفت که اعضاء شرکت کننده در این اجلاس وزنه سیاسی و نظامی قابل توجهی ندارند . این روند اگرچه در ظاهر با بقاء بشار اسد مشکلی ندارد اما در بطن خود تغییراتی را دنبال می کند که نتیجه آن برقرای دولت فدرال در سوریه خواهد بود . این روند بعد از شکل گیری و دقیق تر شدن بطور مشخص ابزاری در دست روسیه برای مذاکرات با آمریکا نیز می‌تواند باشد.

دوم، تلاش موازی غرب از طریق سازمان ملل برای تشکیل اجلاس ژنو به منظور تعیین تکلیف آینده سوریه است.

این روند که در ماهیت بدنبال تغییر بشار اسد از قدرت است و در نهایت نیز در راستای سیاست های امنیتی اسراییل، بدنبال تکه پاره کردن سوریه می باشد. این پروسه در اجرا از یک طرف، با مانع دولت سوریه و از طرف دیگر، ضعف میدانی نیروهای مخالف که توان سیاسی کمی برای مشارکت دارند روبروست. آقای دمیستورا در ماه دسامبر جلسه بی نتیجه‌ای را تشکیل داد و بعد از تغییرات سیاسی در صحنه جهانی بدنبال تشکیل جلسه ای جدید در آخر ماه ژانویه است که باید برای بازتاب آن صبر کرد. این روند از پشتیبانی جدی اروپا و آمریکا در رقابت با روسیه بر خوردار است. اگرچه ایران نقش چندانی در این پروسه ندارد و همه بدنبال ندیده انگاشتن ایران هستند اما این پروسه احتمالا در انتهای امر مهمترین ابزارسیاسی برای نتیجه گیری خواهد بود .

سوم، تغییرات در ساختار معارضه تحت حمایت عربستان و آغاز یک دیپلماسی فعال.

رئیس تازه منتحب این گروه آقای " نصرالحریری " جانشین" ریاض حجاب " گردید. اینگونه بنظر می رسید که تغییرات بعمل آمده در جهت پیشبرد مذاکرات سیاسی با توجه به پیروزی های دولت اسد باشد، اما از آغاز کار دیپلماسی خود را براساس حذف اسد آغاز کرد که نشاندهنده هماهنگی با سیاست های نوین آمریکا که تغییر رژیم را در سوریه دنبال می کند است . عدم تماس ایران با طرف‌های ذینفوذ سیاسی و گروههای موجود در صحنه سوریه باعث شده است که هر زمان با طرحی نوین در این صحنه روبرو شویم که برای آن آمادگی نباشد.

چهارم، ورود رسمی تر آمریکا به صحنه سیاسی سوریه :

اول، با پذیرش هیئتی از " ارتش آزاد سوریه " در پنجم ژانویه.
گروه "ارتش آزاد " که در جنگ با داعش از خود علاقه ای نشان نداده و تقریبا توسط آمریکا و نیروی ائتلاف به کنار گذاشته شده بود برای باز سازی خود با آمریکا تماس گرفته و هیئتی از فرماندهانش به واشنگتن سفر کرده و ابراز آمادگی نموده که همراه آمریکا علیه دولت سوریه و نفوذ ایران فعالیت نماید . این نیرو با نیروهای "دمکراتیک سوریه " اختلاف جدی دارد و حتی حضور آنها در واشنگتن با اعتراض نیروهای کردی روبرو شده بود .

دوم، اعلام آمریکا ( 16 ژانویه ) توسط سخنگوی نیروهای ائتلاف در تشکیل نیروی سی هزار نفری امنیتی مرزی از " نیروهای دموکراتیک سوریه" یا بواقع اکراد سوریه برای حفاظت از مرزهای ترکیه ، عراق و شرق فرات.

سوم، مصاحبه اخیر ( 17 ژانویه ) آقای تیلرسون در دانشگاه استنفورد و طرح استراتژی این کشور در خصوص نیاز به حضور طولانی مدت در سوریه و تلاش صبورانه برای تغییر رژیم سوریه و مبارزه با نفوذ ایران از هر طریق ممکن که متفاوت از نظرات قبلی اعلام شده دولت جدید آمریکا در مورد حضور اسد می باشد .

پنجم، توازن نسبی نظامی معارضه با دولت سوریه علیرغم شکست‌ها.

برنامه عملیات دولت سوریه برای بازپس گیری فرودگاه "ابوالظهور" اگرچه با پیشرفت‌هایی در استان ادلب و غرب حلب روبرو شد، اما هنوز نتوانسته است به اهداف خود ازجمله بازپس گیری فرودگاه و کنترل جاده حما به حلب شود. مقاومت نیروهای مورد حمایت ترکیه در این منطقه از یک طرف نشان داد که این نیروها هنوز آماده یک مصالحه سیاسی نیستند و از طرف دیگر بیانگر آن است که دولت و نیروی هوایی روسیه و..... هنوز از قدرت عملیاتی سریع و قاطع و تعیین کننده برخوردار نیستند .

شرایط منطقه خاورمیانه بدلیل بی ثباتی ناشی از بی استحکامی دو لتها هر لحظه این قابلیت را دارد تا با تحول جدید و تعیین کننده روبرو شود .واضح است که ایران علیرغم تلاش و سرمایه گذاری زیاد در این منطقه بدلیل نداشتن تماس با تمامی عناصر درگیر از یک طرف و مراودات ضعیف بین المللی و مبهم بودن و یا نداشتن یک طرح سیاسی قابل ارائه هنوز بازیگری خرد محسوب شده و قادر به اعمال نظرات و سیاست‌های خود در منطقه در قالب یک طرح بزرگ نیست . سیاست کلان در منطقه توسط کشورهایی که ظرفیت مذاکره با تمامی طرفهای درگیر را دارند هر روز دستخوش تحولات گشته و لاجرم بازیگران خرد وادار به عکس العمل می شوند . ایران باید برای هریک از روندهای فوق الذکر آماده باشد .

بعد از رفراندوم ناکام در کردستان عراق ، پایان کار داعش مورد توافق و توجه همه قرار گرفت و ناگهان همه عناصر درگیر از روسیه تا آمریکا و متعاقبا ایران اعلام کردند که کار این گروه با سقوط "رقه" که البته خود یک مصالحه تمام عیار سیاسی بود، تمام شد . اما مسئله داعش هنوز حل نشده است. آمریکا و بطور مشخص پنتاگون در حال بررسی راههایی جهت استفاده از این سازمان علیه ایران و روسیه است. در واقع چهارماه پس از انتشار این اعلامیه ها و جشن‌ها هنوز این گروه در بخشهایی از شرق فرات حضور داشته و حتی عملیات آفندی را در این مناطق سازماندهی می کند .

بنظر می‌رسد غرب با درس گیری از رفراندوم نسبتا بی سرانجام در کردستان عراق به این نتیجه رسید که باید مسئله این کشور را در بحران متصل و یک پارچه سوریه و عراق هرچه زود تر به عاقبتی قابل قبول نزدیک کند. در واقع آنچه باید اتفاق می افتاد جدا کردن پرونده عراق از سوریه در بحران خاورمیانه بود.

مرحله بعدی این برنامه ریزی که با حمایت از کردهای سوریه برای تشکیل نیروهای امنیتی سی هزار نفری شکل گرفته است عملا شرایطی مشابه کردستان عراق را در سوریه بوجود خواهد آورد و به کردها در شرق رود فرات تا مرز های عراق حاکمیت دوژور می بخشد. در این بخش روسها و آمریکایی ها می توانند در قالب سوریه فدرال با یکدیگر هم نظر باشند. این شکل گیری سیاسی به آینده سوریه تاثیرات دو مینو بر آینده ترکیه و نهایتا عراق خواهد داشت و مرزهای منطقه را بازترسیم خواهد کرد .

نتیجه:
آمریکا با کنار گذاشتن عراق از بحران منطقه با علاقمندی و توانایی نسبی در حال دو قطبی کردن بحران سوریه و تجزیه این کشور بنفع سیاست های اسرائیل است . مواجه با این شرایط نیاز به سیاستهای نوینی در قبال سوریه و بحران این کشور دارد.

نتیجه و ارزیابی از وضعیت فوق نشان می دهد که:
1- آمریکا عزم جدی برای تاثیر گذاری در سوریه پیدا کرده است و با جذب نیروهای پراکنده حتی داعش بدنبال سازماندهی آنان علیه ایران و ترکیه و روسیه می باشد . نتیجه چنین سیاستی لاجرم افزایش هزینه های سیاسی و نظامی ایران را بدنبال خواهد داشت .
2- حفظ سیاست های گذشته و عدم وجود طرح های ابتکاری به همراه محدود شدن صحنه عملیات به جغرافیای سوریه نمیتواند افق روشنی را گواهی دهد .

telegram channel

درباره نویسنده

حسین ملائک

حسین ملائک

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته