سه شنبه 30 مرداد 1397

Tuesday 21 August 2018

شما اینجا هستید:خانه/نگاه دیگران/اگر فرات سرخ شود!

اگر فرات سرخ شود!

نویسنده :  شنبه, 03 تیر 1396    10:05    سرویس نگاه از بیرون

گازته دیوار : اگر فرات سرخ شود!
فهیم تاشتکین
اختصاصی اینترنشنال-سرویس نگاه دیگران/ مسئله سوریه از ابتدا نه مستقل از دشمنی های منطقه بود و نه رقابت جهانی. امروز نیز آخرین پرده جنگ در دیرالزور و رقه بر اساس تسویه حساب بازیگران منطقه ای و جهانی باز می شود. امریکا روز گذشته یک جنگنده روسی را در مثلثی که داعش، نیروهای دمکراتیک سوریه و ارتش اسد در سه نقطه آن قرار داشتند، ساقط کرد. امریکا می گوید این جنگنده دو ساعت بعد از مورد اصابت قرار دادن مواضع نیروهای دمکراتیک سوریه در جیدین زده شد. قبل از آن نیز از طریق روسیه به ارتش سوریه هشدار داده شد. این درحالیست که سوریه ادعا کرده است جنگنده مذکور در عملیات علیه تروریست ها شرکت کرده بود.
همسو با این حادثه، ایران مواضع داعش در دیرالزور را با 6 موشک بالستیک زد.
این دو حادثه هم با یکدیگر و هم دینامیزم های منطقه ارتباط دارند. اتحاد قوای پادشاهی های خلیچ فارس علیه ایران با سردمداری امریکا، قرار گرفتن مبارزه مستقیم با عناصر مرتبط با ایران در دستور کار دولت ترامپ، اقدامات برای تشکیل منطقه حائل در این چارچوب برای جلوگیری از گردهم آمدن قوای سوریه و عراق در مرز و تلاش امریکا برای کسب مواضع راهبردی در جنوب فرات، باعث می شود بازیگرانی که با جنگ نیابتی همدیگر را فرسوده می کردند، مستقیماً وارد جنگ شوند.


شاخ و شانه کشیدن های اخیر از بشکه باروت در زیر موازنه وحشتناک میان ارتش سوریه – نیروهای امریکایی، روس ها – امریکایی ها، نیروهای دولت – کردها، جبهه امریکا و عناصر ایران پرده بر می دارد.
در پشت پرده ساقط شدن جنگنده سوری، تخریب توافق ضمنی میان امریکا و روسیه برای تعیین مرزهای میدان عملیاتی دو کشور در نوار فرات نهفته است. نیروهای دمکراتیک سوریه با پشتیبانی امریکا و مختصاتی که این کشور داده است، از فرات عبور کرده و پایگاه تبقه را تسخیر کردند. سپس موضوع استقرار نظامیان امریکایی در این پایگاه مطرح گردید. امریکا در حال حاضر یک پایگاه کوچک را در کوبانی و یک مرکز را در حسکه برای مدیریت عملیات ها اشغال کرده است. سوریه و روسیه نیز برای جلوگیری از استقرار امریکا در پایگاه تبقه مقاومت می کنند.
اطلاعاتی که یک فرمانده ی.پ.گ به من داد حاکی از آن است که نمایندگان ی.پ.گ و روسها آخر هفته در پایگاه همایمین گردهم آمده و این مسئله را ارزیابی کرده اند.


روسها که به شدت با استقرار امریکا در پایگاه تبقه مخالفت می کنند، گفته اند که با عبور نیروهای دمکراتیک سوریه به جنوب فرات مخالفند و اگر می خواهند در عملیات علیه داعش شرکت کنند، باید این عملیات را به همراه ارتش سوریه انجام دهند. کردها نیز پاسخ داده اند که آماده شراکت با روسها هستند، ولی تا زمانی که شاهد یک تغییر واقعی نظام نبوده و حقوق دمکراتیک آنها تضمین نشود، همسو با ارتش سوریه حرکت نخواهند کرد.


البته چانه زنی اصلی در مورد جلوگیری از درگیری های تصادفی میان دو جبهه در سوریه و یا تعیین مناطق عملیاتی، میان امریکا و روسیه صورت می گیرد. روسها متوجه هستند که استقرار امریکا در پایگاه تبقه، قوانین بازی را تغییر خواهد داد.
به همین دلیل به شدت با انتقال نیروهای دمکراتیک سوریه به پایین فرات مخالفت می کنند. تنها خواسته سوریه و هم پیمانان وی این است که هر چه سریعتر در موازات رودخانه فرات پیشروی کرده و در جنوب رقّه سنگر بگیرند و از طرف دیگر نیز از طریق پالمیرا به شمال رفته و به دیرالزور برسند. هدف امریکا نیز جلوگیری از پیشروی ارتش سوریه با گسترش منطقه تحت کنترل نیروهای دمکراتیک سوریه در حوالی تبقه، انتقال به دیرالزور بعد از تسخیر رقّه و سپس دسترسی به مرز عراق می باشد.


استراتژی روسیه که با هدف جلوگیری از تبدیل سوریه به یک باتلاق برای این کشور، تبدیل روند مسلحانه به یک ذهنیت مبارزه با ترور، محدود کردن توسل به قدرت نظامی و ترغیب راه حل سیاسی، موجب باز شدن عرصه مانور به امریکا شده است نیز کم کم به پایان می رسد. این استراتژی باعث شد که در دو سال گذشته موازنه ها به نفع سوریه تغییر کند. بعلاوه ریسک درگیری مستقیم با امریکا را نیز کاهش داد.


البته امریکا برای اولین بار به واسطه نیروهای دمکراتیک سوریه توانست برای خود جای پایی در سوریه باز کند. روس ها تصور می کردند که می توانند در پایان بازی با کشیدن کردها به طرف خود، نقشه های امریکا را نقش برآب کنند. کردها که مدت طولانی سیاست توازن میان روس ها و امریکایی ها را دنبال کردند، به دلیل تهدیدهای نظامی ترکیه، کمک های روزافزون امریکا و موفقیت هایی که در مسیر رقّه کسب کردند، فرصت های جدید در شراکت با امریکا بدست آوردند. از این پس روسها برای این که بتوانند کردها را به سمت خود بکشند، باید گام های مشخص تر برداشته و به عنوان کشور ضامن، پا پیش بگذارند. تغییرات واقعی در قانون اساسی سوریه در مورد مدل خودمختاری که در روژوا مطرح شده است، در راس این گام ها می آید.


راه دیگر، یعنی قدرت نمایی متقابل، به معنای باز شدن پرده خونین و پایان ناپذیر می باشد. منطقه از پتانسیل درگیری بالا برخوردار است. متاسفانه مکانیزم هایی که این پتانسیل وابسته به فاکتورهای سیاسی، اقتصادی، تاریخی، قومی و دینی را به حرکت درمی آورد نیز کم نیست. همانگونه که تنش به نفع ملت های منطقه نمی باشد، می تواند حضور ماندگار امریکا در منطقه را امکان پذیر کند.


دولت امریکا که مجدداً خلیج فارس را در برابر ایران سازماندهی کرده است، در صدد تشکیل یک نظم ژئواستراتژیک مترادف با پیمان های ایران در قلب خاورمیانه می باشد. مستقر کردن مخالفانی که سال گذشته در تاناف آموزش دیده بودند، در طول مرز تا دیرالزور و تشکیل یک منطقه حائل، بخشی از این استراتژی می باشد.
دسترسی نیروهای ارتش به مرز، در بخش سوریه ای تاناف و گردهم آمدن آنها با نیروهای حشد شعبی که از طرف عراق پیشروی می کنند، این سناریو را نقش برآب کرد. ولی باز هم امریکا با مستقر کردن سامانه های دفاع موشکی در تاناف، نشان داد در این بازی که از طریق اردن انجام می دهد، مصمم است.
تهدید وزیر دفاع عربستان به سرایت بی ثباتی و ترور به خیابان های ایران، حملات داعش در تهران و اعلام علنی امریکا مبنی بر این که از نقشه تغییر رژیم در ایران منصرف نشده است، سایر بخش های این تنش بودند.
ایران با پرتاب موشک از کرمانشاه به دیرالزور علیه مواضع داعش، نشان داد که ظرفیت و استعداد مقابله به مثل و شاخ و شانه کشیدن را دارد. ایران بعد از جنگ با عراق در سال 1988 برای اولین بار علیه یک دشمن حمله موشکی انجام می دهد. در ظاهر این موشک ها ماهیت مقابله به مثل با حمله داعش در تهران را دارد، اما نه تنها برای داعش، بلکه حاوی پیام هایی علیه موازنه جدید در سوریه و خلیج فارس می باشد.
زمانی که روسیه در سال 2015 در جنگ سوریه دخالت کرد، باموشک هایی که از طریق دریای خزر پرتاب کرد، به امریکا و سایر رهبران جنگ نیابتی پیام داد. کاری که ایران کرد، هیچ فرقی با اقدام روسیه ندارد. اولین مخاطب این پیام، امریکا و عربستان است. البته نباید فراموش کرد که اسرائیل نیز از لرزه های این جنگ، متزلزل شده است.


با بمباران پایگاه شعیرات از سوی امریکا، روسیه این بار با تعلیق موقت هماهنگی نظامی برای اجتناب از تشدید بحران، موضع متفاوت اتخاذ کرد. وزارت دفاع روسیه هشدار داد هر گونه وسیله هوایی که قصد عبور به غرب فرات را داشته باشد، مورد هدف قرار خواهد داد. همچنین مکانیز هماهنگی نظامی با امریکا نیز به تعلیق درآورده شد. در آینده خواهیم دید که این اقدام تا چه اندازه قدرت بازدارندگی دارد.
تحت هر شرایطی حوادث بسیار جدی رخ می دهد. اوضاع به حدی شدت گرفته است که گویا فینال نزدیک می شود. ریسک تسویه حساب خطرناک میان بازیگران، بعد از نابودی داعش که دشمن مشترک محسوب می شود، افزایش می یابد.

 

منبع: گازت دیوار

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته