پنجشنبه 28 شهريور 1398

Thursday 19 September 2019

شما اینجا هستید:خانه/نگاه دیگران/خروج بدون اعلام ایران از برجام و خشنودی اروپایی‌ها!

خروج بدون اعلام ایران از برجام و خشنودی اروپایی‌ها!

نویسنده :  پنج شنبه, 19 ارديبهشت 1398    10:20    سرویس نگاه از بیرون

نویسنده: صابر گل عنبری
اینترنشنال_سرویس نگاه دیگران/ بالاخره سیر تحولات یک سال اخیر ایران را ناگزیر به اتخاذ یک سری تصمیمات درباره برجام کرد. حال پرسش این است که نتیجه چه خواهد شد؟
برای پیش بینی نتایج اقدامات تعلیقی ایران، ابتدا باید به ماهیت این اقدامات نگاهی انداخت که قرار است در چند مرحله اجرایی شوند. تعلیق دو تعهدی که اعلام شده است در مرحله نخست انجام می‌شود، در واقع جنجالی نیست؛ به این علت که جمعه گذشته آمریکا معافیت‌ها در این دو مورد را تمدید نکرد و اساسا مشمول تحریم هستند. از این رو، عملا امکان آن وجود نداشت که مازاد اورانیوم و آب سنگین صادر و یا فروخته شود. به همین خاطر، می‌توان گفت اقدامات مرحله نخست، از نظر اروپایی‌ها زیاد جدی تلقی نخواهد شد.
در واقع مرحله نخست بیشتر جنبه مقدمه‌سازی دارد و ظاهرا مد نظر ایران هم مرحله دوم تعلیق تعهدات است که بسیار مهم بوده و مسائل بسیار حساسی را در بر می‌گیرد؛ هم بحث افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم و هم بحث رآکتور اراک. بحث غنی‌سازی از کلیدی‌ترین مباحث برجام است.
در حقیقت در صورت برآورده نشدن خواسته‌‌‌های ایران ظرف دو ماه آینده، آگر دو تعلیق مرحله دوم اجرایی شود، می‌توان از آن به عنوان خروج بدون اعلام از برجام یاد کرد و این اقدام چیزی از برجام برای اروپا و جامعه بین‌الملل جز یک نام باقی نمی‌گذارد؛ همچنان که در یک سال اخیر چیزی از این توافق برای ایران جز یک نام نماند.
شخصا بعید می‌دانم ظرف این دو ماه در مذاکرات احتمالی ایران با گروه 1+4 اتفاق خارق العاده‌ای بیفتد. مخاطب اصلی اقدامات و پیام‌های دیروز در وهله نخست اروپایی‌ها هستند، تا آن‌ها کاری نکنند، چینی‌ها و روس‌ها هم جز کمک‌های موضعی کار خاصی نخواهند کرد. اروپایی‌ها هم بعید به نظر می‌رسد در این مهلت گامی جدی در راستای اجرایی کردن خواسته‌های ایران بردارند. هم اراده چنین کاری را ندارند و هم توان انجام آن را ندارند. سیاست اروپا پس از جنگ جهانی دوم همواره در مسائل کلان جهانی با سیاست آمریکا یک نوع همپوشانی داشته است و اگر به تاریخ اختلاف‌نظرهای دو طرف در این مسائل نگاهی شود، می‌‌بینیم در عمل آنچه اتفاق افتاده، نظر و رآی آمریکا بوده است. در همین مساله فلسطین که شاهد این اختلاف نظر هستیم، وقتی ترامپ عملا راه حل دو کشوری را زیر پا گذاشت که مورد تایید و حمایت قطعنامه‌ها و قوانین بین‌المللی و خود اروپایی‌ها است، جز یک سری مواضع کلامی چه اقدامی کردند؟ در مقابل انتقال سفارت آمریکا به قدس چکار کردند؟ مگر هم اروپا و هم روسیه از اعضای کمیته چهارجانبه بین‌المللی نیستند، در مقابل این اقدامات چکار کردند که کاری برای نجات برجام انجام دهند؟!
تازه در این مساله نه فشار تحریمی از جانب آمریکا در کار بود نه چیز دیگری که مثلا اگر کشوری بر خلاف موضع آمریکا در قبال مساله قدس یا جولان اقدامی کند، مورد تحریم قرار می‌گیرد. با این وجود، اروپا کاری نکرد؛ حال چطور در سایه چماق تحریم بر سر شرکت‌ها و بانک‌ها و حتی خود دولت‌های اروپایی حاضر خواهد شد منافع و امنیت اقتصادی خود با آمریکا را قربانی نجات برجام کنند.
در این میان، احتمالا اروپا ظرف این دو ماه یکی از سه رویکرد زیر را در پیش گیرد: یا شروع خواهد کرد به واکنش شدید که ایران را از شروع مرحله دوم گام‌های تدریجی بازدارد. یا تلاش خواهد کرد در مذاکرات راه حلی بیاید که باز با وعده زمان بخرد و حداقل امتیازی به ایران بدهد، البته امتیازی که خللی جدی در تحریم‌های آمریکا ایجاد نکند. یا رویکرد سردی در این دو ماه اتخاذ کند و اجازه دهد که این دو ماه هم سپری شود و ایران وارد فاز دوم تعلیق تعهدات خود شود تا کاملا با آمریکا همراه شده و یک نوع اجماع جهانی علیه ایران ایجاد کند؛ به این امید که در سایه آن و فشارهای ناشی از تحریم‌ها، کشور را وادار به توافقی جامع کنند. در این صورت که دیگر آن منافع سیاسی برجام هم متصور نخواهد بود و در کنار منافع اقتصادی آن که مدتهاست صفر شده است، آن نیز کان لم یکن می‌گردد. البته این احتمال هم در صورتی وارد است که هدف آمریکا چنین توافقی باشد نه تغییر نظام.
اگر اروپا رویکرد سوم را برگزیند، باید گفت که علی رغم مواضع اعلامی از تصمیمات ایران برای کاستن از تعهدات خود خوشنود هم هست.
البته این وضعیت به نفع روسیه تمام خواهد شد و قدرت چانه‌زنی آن در مناقشات خود با آمریکا و اروپا را بالا خواهد برد و از سوی دیگر، تلاش خود را خواهد کرد که در این شرایط به ویژه در بحث سوریه امتیازاتی بگیرد. البته این بار به دلایلی دور از ذهن است که در صورت ارجاع پرونده ایران در آینده به شورای امنیت، روسیه به پیش‌نویس قطعنامه‌های پیشنهادی و قرار گرفتن کشور تحت فصل هفتم منشور سازمان ملل رای مثبت دهد.
حال صرف نظر از نکات پیشگفته، باید منتظر ماند و دید در این دو ماه چه اتفاقی خواهد افتاد.

منبع: کانال نگاهی دیگر

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته