يكشنبه 30 ارديبهشت 1397

Sunday 20 May 2018

شما اینجا هستید:خانه/نگاه دیگران/نه «اصلاح توافق» نه «توافق بهتر»؛ فقط برجام

نه «اصلاح توافق» نه «توافق بهتر»؛ فقط برجام

نویسنده :  دوشنبه, 10 ارديبهشت 1397    19:22    سرویس نگاه از بیرون

نویسنده: پائول پیلار(دستیار سردبیر نشنال اینترست)

اینترنشنال_سرویس نگاه دیگران/ گفت‌وگوها در کاخ سفید با «امانوئل مکرون»، رئیس جمهور فرانسه آنچنان که وی مدعی است به سمت درخواست برای یک «توافق جدید با ایران» حرکت کرده است. البته این موضوع ممکن است موضع دولت های دیگری نیز باشد، با این تفاوت که هرکدام از آن ها برداشت متفاوتی از یک توافق جدید با ایران دارند. در این رابطه برداشت های متفاوت کره ای ها با غربی ها از مفهوم «خلع سلاح هسته ای» می تواند به روشن شدن تصور هر یک از دولت های غربی با مفهوم «توافق جدید با ایران» کمک کند.

البته از این نظر که مکرون در پیشبرد هدف اصلی خود ناموفق ظاهر شده می توان او را مورد انتقاد قرار داد، به ویژه از این لحاظ که اقدامات او تأثیر مستقیمی بر برداشت ایرانی ها از وی دارد و همین برداشت بود که مکرون را موظف کرد برای نجات توافق راهی واشنگتن شود. از او انتظار می رفت توافقی را که برای پاریس و واشنگتن منافع زیادی دارد ، حفظ کند و هدف منع تسلیحات هسته ای را نیز پیش ببرد، او ناچار از رویارویی با حریفی گردن کلفت بود. اما دیدیم که این حریف سرسخت درون دفتر بیضی شکل ریاست جمهوری آمریکا حتی شوره های سر مکرون را از روی کتش تکاند.

قطع نظر از اینکه ترامپ و مکرون در نشست های خصوصی چه صحبت هایی کرده باشند، به نظر نمی رسد رهبر فرانسه موفقیت خاصی را در این باره به دست آورده باشد. این رویه ترامپ است؛ از یاد نبرید که چاک شومر و نانسی پلوسی نیز سابقاً تصور می کردند با ترامپ درباره قانون داکا به توافق رسیده اند. منتقدان اروپایی رویکرد مکرون می گویند، هیچ تضمینی وجود ندارد امتیازاتی که او درباره ایران داده، در مقابل منجر به همکاری واشنگتن شود. ترامپ نشان داده با هر کس در تیمش که گفت وگو کند، نظر او را تکرار می کند، حالا اگر جان بولتون یا مایک پومپئو آخرین نفراتی باشند که رئیس جمهور در این مورد با آن ها مشاوره می کند چه اتفاقی خواهد افتاد؟ از سوی دیگر ترامپ انگیزه زیادی برای تخریب میراث باراک اوباما دارد، بنابر این او میل به لغو برجام را هنوز در سر خود حفظ خواهد کرد.

مکرون همچنین از عقد توافقی جدید با ایران برای حفظ توافق قبلی سخن به میان آورده است. نکته مهم این است که هرچند ترامپ در بین اظهاراتش چند بار از الفاظ مشابهی استفاده کرده، اما رفتن این راه دور و دراز اصلاً چیزی نیست که ترامپ می خواهد. از سوی دیگر لغو توافق قبلی یکی از بدترین اقداماتی است که می تواند چشم انداز دست یابی به توافقی جدید را نامساعد می سازد. چرا ایرانی ها، باید خود را به تعهدات جدیدی پایبند کنند در حالی که ترامپ حاضر نیست پای تعهدات فعلی اش بماند.

مصاحبه «بریان هوک»، مدیر میز سیاست گذاری وزارت خارجه با «ان.پی.آر» (که اخیراً مشغول مذاکره با همتایان اروپایی خود درباره این مسائل بوده) نشان می دهد که کابینه آمریکا به دلیل لحن پرتناقض و بی ثبات اش به هیچ جا نخواهد رسید. هوک تصریح کرد، کابینه آمریکا هیچ تمایل و تصویری از وارد شدن به دور جدیدی از مذاکرات با ایرانی ها، یا حتی روس ها و چینی ها ندارد. بلکه می خواهد با شرکای اروپایی برجام برای افزایش فشارها به ایران به توافق برسد، چه درون چارچوب برجام و چه خارج از آن.

احتمال موفقیت رویکرد «فشار بدون مذاکره» بیشتر از آنچه در این سال ها از رهگذر تحریم های فزاینده علیه ایران به خاطر مسائل هسته ای شاهد آن بودیم، نخواهد بود. در دوره تحریم ها ایران تعداد سانترفیوژهای خود را چند برابر بیشتر کرد و به غنی سازی مقادیر معتنابهی اورانیوم اقدام کرد. این دور باطل تنها زمانی شکسته شد که دولت اوباما با ایران بر سر میز مذاکره نشست.
اگر فشارهای جدید منجر به نقض برجام شود – از جمله بازگرداندن تحریم ها با عناوینی متفاوت از آنچه که بود – هیچ گونه پیشرفتی در هیچ زمینه دیگری از جمله موشک های بالستیک و یا حضور ایران در سوریه را نمی توان انتظار داشت. چنانچه نقض توافق از سوی آمریکا آغاز شود، تعهدات ایران در این توافق از میان می رود. بدین معنا که تعداد سانترفیوژها بار دیگر چند برابر و غنی سازی اروانیوم بدون هراس از بازرسی های بین المللی از سر گرفته می شود. در هر صورت نه «اصلاح توافق» ممکن است و نه هیچ «توافق بهتری» قابل دسترسی است، زیرا هیچ اراده ای برای توافق جدیدی وجود نخواهد داشت.

اما بریان هوک نکات جالب توجه دیگری نیز گفته است. وقتی مجری به توافق فعلی اشاره کرد، هوک بدان اعتراض کرد: «این یک معاهده نیست. یک توافق اجرایی هم نیست. هیچ امضایی ندارد و از شأن حقوقی برخوردار نیست. برجام در واقع تعهد سیاسی یک دولت است که دیگر در قدرت نیست.» به عبارت مختصر تر، دولت ترامپ هیچ گونه التزامی به برجام حس نمی کند. واکنش ایران هر اندازه که سرسختانه باشد، به نظر می رسد دولت آمریکا انتخابات میان دوره ای را مهم تر از آن قلمداد می کند.

نخستین چیزی که در این مورد به چشم می آید این است که گویا هیچ ربط وثیقی میان اهمیت توافق و میزان تلاشی که برای دست یابی به آن انجام شده وجود ندارد. برجام یک توافق دقیق 159 صفحه ای است. این سند در مقایسه با قراردادهای کاهش تسلیحات واشنگتن و مسکو که هنوز هم به قوت خود باقی است مفصل تر است. توافق تسلیحاتی مذکور بیش از 70 صفحه نیست. همچنین برای تحقق توافق هسته ای چندین کشور به مدت دو سال مذاکره کرده اند.

مورد دیگری که از لابه لای سخنان هوک تجلی می کند، تنزل اعتبار آمریکا است قطع نظر از سرنوشت برجام است. این سخنان ظرفیت ابزارهای دیپلماتیک یک ملت را از میان می برد. چگونه آمریکا انتظار دارد که با توسل به سفسطه هایی نظیر آنچه هوک درباره «امضا نداشتن برجام» می گوید، از تعهدات خود شانه خالی کند، اما طرف های دیگر به تعهدات بدون امضای خود پایبند بمانند؟

آیا سخنان هوک به این معنی نیست که ایران نیز به همین راحتی که آمریکا تعهداتش را نقض می کند، زیر مفاد توافق بزند؟ اگر این چنین است چرا قدرت های جهان دو سال وقت خود را برای رسیدن به کاغذ پاره های «فاقد شأن حقوقی» تلف کرده اند؟ آیا اگر تعهدات کشورها با تغییر کابینه ها در نتیجه انتخابات باطل شود، همین قاعده را نباید به ایران نیز تسری دهیم؟
وقتی کابینه ترامپ معتقد است که یک توافق، توافقی واقعی نیست. پس احتمالاً مدتی پس از لغو توافق هسته ای ترامپ ادعا خواهد کرد که عدم توافق و برهم زدن برجام را برای حفظ آن انجام داده است. در واقع ترامپ عدم توافق را به مثابه یک توافق درنظر خواهد گرفت.


منبع: نشنال اینترست
مترجم: منصور براتی

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته