دوشنبه 20 آذر 1396

Monday 11 December 2017

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/کابینۀ دوم روحانی: ظریف و معاونین

کابینۀ دوم روحانی: ظریف و معاونین

  • ظریف خواسته یا ناخواسته به نماد دولت روحانی تبدیل و تغییر او از منظر روحانی و حامیانش نه ممکن است و نه مطلوب. مطلوب نیست زیرا مهمترین مسئله دولت همچنان برجام و صیانت از برجام است و ممکن نیست چون یافتن جانشینی برای ظریف دشوار است، جانشینی که بتواند با اروپاییان مذاکره کند، با تیلرسون چانه زنی نماید و از پس عادل الجبیر برآید.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  جمعه, 30 تیر 1396    18:10    سرویس گفتمان منافع ملی

اختصاصی اینترنشنال-سرویس گفتمان منافع ملی/ چانه زنی سیاسی برسر دولت دوم روحانی و ترکیب آن داغ ترین بحث فضای سیاسی ایران در این روزهاست. اما به تدریج روشن می شود که جایگاه ظریف مستحکم تر از آن است که این چانه زنی ها بر آن تاثیری داشته باشد. ظریف خواسته یا ناخواسته به نماد دولت روحانی تبدیل و تغییر او از منظر روحانی و حامیانش نه ممکن است و نه مطلوب. مطلوب نیست زیرا مهمترین مسئله دولت همچنان برجام و صیانت از برجام است و ممکن نیست چون یافتن جانشینی برای ظریف دشوار است، جانشینی که بتواند با اروپاییان مذاکره کند، با تیلرسون چانه زنی نماید و از پس عادل الجبیر برآید. بنابراین می تواند گفت که برند دولت روحانی ماندنی است. اما این سخن شاید در مورد معاونین وزارت امورخارجه چندان مصداق نداشته باشد.

به دیگر سخن تغییر در وزارت خارجه دولت دوازدهم احتمالا در سطح معاونین رخ خواهد داد. از میان معاونین ظریف برخی به او چنان نزدیکند که تغییر آنان در صورتی که فشارهای بیرون از وزارت خانه چندان جدی نباشد محتمل به نظر نمی رسد. عباس عراقچی و مجید تخت روانچی، محمد کاظم سجادپور و مهدی دانش یزدی را می توان در این ردیف قرار داد. عراقچی که بواسطه برجام به یکی از معدود دیپلماتهای شناخته شده ایران بدل شد و همچنان به پیگیری اجرای آن مشغول است، روابط خوبی با کانون های کلیدی شکل دهنده به سیاست خارجی ایران دارد و بیش از آنکه به مشی سیاسی خاصی شناخته شود، همچون ظریف کارشناس محسوب می شود. بنابراین عراقچی در دوره جدید وزارت خارجه به احتمال فراوان همچنان معاونت بین الملل این وزارتخانه را در دست خواهد داشت. مجید تخت روانچی نیز وضعیت مشابهی دارد. جایگاه او نیز به نوعی به برجام و پیگیری اجرای آن ارتباط یافته و احتمالا صندلی خود در معاونت شیک این وزارتخانه که با اروپاییان سروکار دارد را همچنان حفظ خواهد کرد. تخت روانچی هم مانند عراقچی "وزارت خارجه ای" است و سخنی از او که حاکی از نگرش های خاص به سیاست خارجی یا طرفداری از مواضع یک جناح باشد وجود ندارد. او حتی مواضع حرفه ای خود را با احتیاط فراوان بیان می کند. افزون بر این به نظر می رسد روانچی از روابط نزدیکی با ظریف برخوردار است. روشن است که اعتماد شخصی جایگاه ویژه ای در فرهنگ بوروکراتیک ایرانیان دارد، حتی ایرانیانی که سالها در فرنگ زیسته باشند.

کاظم سجادپور استاد روابط بین الملل دانشکده وزارت امور خارجه دیگر معاون ظریف است که بعید است جایگاه خود را از کف بدهد. او در میان جامعه علمی روابط بین الملل ایران فردی شناخته شده است و برخلاف سایر معاونین ظریف، آثار مکتوب فراوانی منتشر کرده است.از جمله این آثار می توان به کتابهای مشترکی که با ظریف منتشر نموده اشاره کرد. سجادپور و ظریف سالها در نیویورک و دانشکده وزارت خارجه با یکدیگر همکار بوده و هستند. این سالهای دراز همکاری اعتمادی بین آنان پدید آورده که به آسانی گسستنی نیست.

نهایتا مهدی دانش یزدی که سالها در نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد از نزدیک با ظریف کار کرده و از ابتدای دولت اول روحانی پست مهم معاونت اداری و مالی این وزارتخانه را در دست داشته نیز بعید است صندلی خود را از دست بدهد. البته او حدود 34 سال است که در این وزارتخانه مشغول به فعالیت است و تداوم فعالیت او نه به دلایل سیاسی بلکه به دلایل حقوقی ممکن است چندان میسر نباشد. اما او نیز در حلقه معتمدین ظریف قرار می گیرد، به همان دلیلی که اشاره شد. اعتماد در فرهنگ بوروکراتیک ایران بیسار دشوار شکل می گیرد، اما هنگامی که شکل گرفت پابرجا می ماند.

اما جابری انصاری که مدتی است به عنوان معاون خاورمیانه ای این وزارت خانه به جمع معاونین ظریف پیوسته بیشتر به دلیل توان کارشناسی در حوزه خاورمیانه و جایگاه مرضی الطرفینی که در میان کانون های اثرگذار بر سیاست خاورمیانه ای ایران دارد در این سمت قرار گرفته است. بی شک انصاری مهمترین معاون ظریف است، زیرا خاورمیانه جایگاه بی بدیلی در سیاست خارجی ایران دارد تا جایی که اگر وزارت خارجه را وزارت امور خاورمیانه بنامیم سخنی به گزافه نگفته ایم. جابری انصاری نیز بیش از آنکه به عنوان فردی سیاسی شناخته شود، به عنوان یکی از کارشناسان با تجربه در حوزه سیاست خاورمیانه ای ایران شناخته می شود. از همین رو تغییر انصاری چندان محتمل به نظر نمی رسد.

اما سرنوشت دو معاون دیگر ظریف چندان روشن نیست. ابراهیم رحیم پور که از ایتدای دولت نخست روحانی سمت معاونت آسیایی این وزارتخانه را در دست دارد، از روابط چندان نهادینه ای با ظریف برخوردار نیست. با نگاهی به سوابق کاری او در وزارت امور خارجه می توان دریافت که سوابق کاری مشترکی با ظریف برخوردار نیست. افزون بر این معاونت آسیایی وزارت امورخارجه بر خلاف معاونت خاورمیانه به طور سنتی به عنوان معاونتی کارشناسی و نه سیاسی شناخته شده است. افزون بر این از زمان ورود ابراهیم رحیم پور به این وزارتخانه حدود 36 سال می گذرد. بنابراین ماندن یا رفتن رحیم پور از این پست بیشتر تابعی از تصمیمات ظریف است و تا سایر متغیرها. البته ممکن است او نیز لابی هایی در خارج از وزارت امور خارجه داشته باشد.

بر خلاف ابراهیم رحیم پور، حسن قشقاوی که از سال 1388 معاونت کنسولی وزارت امور خارجه را بر عهده دارد فردی با گرایش سیاسی مشخص است. او دو دوره نماینده مجلس بود و در آن دوران از نمایندگان رسانه ای اصولگرایان محسوب می شد. اما اینکه او توانسته در دو دولت بسیار متفاوت احمدی نژاد و روحانی سمت خود را حفظ کند نشان از انعطاف پذیری و توانمندی او و حامیانش در چانه زنی سیاسی دارد. ماندن یا رفتن قشقاوی بیش از سایر معاونین ظریف به چانه زنی های سیاسی بستگی خواهد داشت.

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته