چهارشنبه 7 خرداد 1399

Wednesday 27 May 2020

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/جمهوری اسلامی ایران و مراکز تصمیم‌گیری در روابط بین‌الملل

جمهوری اسلامی ایران و مراکز تصمیم‌گیری در روابط بین‌الملل

  • جمهوری اسلامی با کدامین اهرم مایل است تا در جامعه جهانی ورود پیدا کند و ادغام شود؟ سوالی است که در بالاترین سطوح تصمیم گیری باید برای آن پاسخی مدون یافته شود

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  سه شنبه, 20 آذر 1397    14:19    سرویس گفتمان منافع ملی

نویسنده: سید حسام الدین کریمی
اختصاصی اینترنشنال-سرویس گفتمان منافع ملی/ انقلاب اسلامی ایران از آخرین دگرگونی های حکومتی در روابط بین المللبشمار می رود که نه تنها مخالف نوع حکومت در محدوده جغرافیایی کشور ایران بود بلکه منطقه خاورمیانه و بعضا نظم غالب در روابط بین الملل را نشانه گرفته و بنای مخالفت و ایجاد تغییر و تحول در آنها را بنا نهاده است. انقلاب اسلامی در ایران در سال 1979 به وقوع پیوست و این در حالی بود که نظم حاکم در روابط بین الملل در سال 1945 تعیین شده و شکل گرفته بود و بغیر از تعدادی از کشورها، اکثرا نظم حاکم را پذیرفته بودند و یا داخل نظم حاکم، خواهان ترفیع جایگاه خود بودند. کشورها را می توان به سه گروه تقسیم کرد: کشورهایی که ساز مخالف می زنند و بعضا در انزوا قرار داشتند و دارند. کشورهایی که رهبری می کنند و تجهیز به بمب اتم و قدرت نظامی هستند و کشورهایی که در سایه کشورهای قدرتمند ارتزاق می کنند. برای چگونه زیستن باید اول مراکز قدرت و تصمیم گیری را شناسایی کرد.

الف: پیمان آتلانتیک شمالی ناتو: یکی از مهمترین اهرم های نظامی قدرتمند و تصمیم گیر در روابط بین الملل است.

ب: رابطه "ویژه انگلیس و امریکا". در تجاوز به عراق، بدون مجوز سازمان ملل و مخالفت جامعه جهانی موفق به انجام اهداف مشترک خود شدند.

پ: جامعه 5 کشور انگلیسی زبان نیوزلند، کانادا، امریکا، انگلیس و استرالیا. همگی مستعمرات قبلی انگلیس که با تبادل اطلاعات نظامی و استراتژیک و هسته ای تقریبا کنترل کلان تحولات در جهان را زیر نظر دارند.

ت: گروه 7 صنعتی: مجموعه کشورهای صنعتی کشورهای غربی که تبادلات بازار و سیاست و سرمایه داری را در دست دارند.

ث: اتحادیه اروپایی: تبدیل کشورهای کوچک به قدرت قاره ای با تعداد آرای اعضا، نقش موثری در تصمیم گیری و تاثیرگزاری در سازمان های رای گیری و قدرت مقابله با دیگران، به خصوص در داخل قاره اروپا و آسیا و افریقا و امریکای لاتین و حتی روسیه را دارند و با جمهوری اسلامی ایران هم در حال تعامل/تقابل مستمر هستند. اتحادیه اروپایی نقش اقتصادی رو به افزایشی دارد.

ج: اعضای شورای امنیت سازمان ملل: 5 عضو دارای حق وتو و ده عضو حاضر در شورا از قدرت تصمیم گیری در سرنوشت روابط بین کشورها تاثیر گذارند.

چ: گروه کشورهای 20: در حال شکل گیری برای همکاری موثرتر و اعمال قدرت جمعی در سرنوشت سیاسی/اقتصادی/اجتماعی روابط بین الملل در حرکت است.

ح: آژانس بین المللی اتمی و گروه کشورهای صادر کننده اورانیوم. زیر نظر سازمان ملل متحد و موثر در تبادلات سنگ معدن و فعالیت های اتمی کشورها است.

دیگر همکاری های منطقه ای و گروه های همکاری کشورهای آسیایی و افریقایی و امریکای لاتین و بلوک شرقی تاثیر بسزایی در تصمیم گیری موثر در روابط بین الملل ندارند. "اکو" و شورای خلیج فارس و "اپک" نمونه بارز آن است. جمهوری اسلامی ایران نیز هیچگونه نقشی یا عضویتی در گروه های تاثیر گزار در روابط بین الملل ندارد.

اگر بپذیریم همین مراکز تصمیم گیر موثر و واجد شرایط ایجاد تغییر و تحولات در روابط بین الملل هستند، شاید روش و منش دو کشور فرانسه و هند بتواند الگوهای مناسبی برای جمهوری اسلامی باشند. هر دو کشور فرانسه و هند در روابط بین الملل، منظقه ای فعال بودند و برخوردار از دمکراسی داخلی بودند منتها با کل جامعه بین الملل در تضاد و مخالفت نبودند. ضمن بازی در نظم حاکم، در صدد ترفیع جایگاه خود بودند. سیاستمداران فرانسه روابط خوب و موثری از طریق اتحادیه اروپایی برای فرانسه فراهم کردند در حالیکه سیاستمداران هند روابط خوبی با قدرت های خارج از منطقه برای هند فراهم کردند. فرانسه روابط با آلمان و بلژیک را استراتژیک کرد و از طریق ترفیع قدرت منطقه ای فرانسه، جایگاه خود در روابط بین الملل را ترفیع داد. هند نه تنها روابط خوبی با همسایگان خود نداشت بلکه از طریق ایجاد روابط استراتژیک با قدرت های فرا منطقه ای جایگاه بین المللی خود را ترفیع داد. هر دو کشور یک مخرج مشترک موثر داشتند و آن هم تاکید بر تولیدات داخلی در زمینه اقتصادی و دمکراسی بود. مخرج مشترک دیگر بین دو کشور دستیابی به بمب اتم علی رغم مخالفت های بین المللی و در انزوا قرار دادن آنها بود. اما با درایت و استقامت ملی که در مورد دوگل در نوع خود بی نظیر بود، ادامه دادند. ناگفته نماند دو اصل اقتصاد داخلی و دمکراسی در کنار قدرت اتمی، تاثیرگزار در ترفیع جایگاه بین المللی دو کشور بودند. جمهوری اسلامی ایران نیز همانند دو کشور فرانسه و هند در حال گذار و تثبیت جایگاه خود، اول در منطقه و سپس بین الملل می باشد که باید ضمن صبوری و پذیرش مشقت دوران گذار، بر بهره برداری از پتانسیل داخلی در امر اقتصاد و تنظیم امورات که بیانگر بلوغ سیاسی احاد جامعه نخبگان و سیاسیون باشد، تاکید ورزد. البته باید توجه داشت که اهرم لازم برای حضور در مراکز تصمیم گیری ها فوق را هم باید داشته باشیم. مولفه های عضویت در ارگان های تصمیم گیری: قدرت اتمی و قدرت فوق العاده نظامی، قدرت اقتصادی، روابط استراتژیک با ابرقدرت ها و یا ارایه سرنوشت کشور به دیگران است که از نکات بارز عضویت کشورها در گروه های تصمیم گیری مراکز فوق است. جمهوری اسلامی با کدامین اهرم مایل است تا در جامعه جهانی ورود پیدا کند و ادغام شود؟ سوالی است که در بالاترین سطوح تصمیم گیری باید برای آن پاسخی مدون یافته شود.

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته