پنجشنبه 22 آذر 1397

Thursday 13 December 2018

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/استراتژی متقابل ایران در مقابل محدودیت های سیاست خارجی چیست ؟

استراتژی متقابل ایران در مقابل محدودیت های سیاست خارجی چیست ؟

  • دولت بطور اساسی فاقد هرگونه نظام فکری و برنامه ریزی در سیاست خارجی است اگرچه سعی دارد جور دیگری وانمود کند . همچون بخش اقتصادی دولت که روزانه با کاهش نرخ ارز کری خانی را شروع میکند و با افزایش آن انزوا را پیش میگیرد دنبال روز مرگی است . بنظر می رسد شیوه مقابله از دید دولت مقاومت است . مقاومت بدون برنامه همچون تمرین نگهداشتن نفس زیر آب است که بعد از چند نوبت باید شرایط عوض شود نه اینکه دوباره همین کار تکرار گردد . شاید این سیاست بر مبنی این گفته ترامپ به اروپایی‌ها که چند ماه صبرکنید این حکومت عوض می شود پایه گذاری شده و منتظر پایان این "چند ماه " و تغییر شرایط هستند .

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  شنبه, 10 آذر 1397    09:23    سرویس گفتمان منافع ملی

اختصاصی اینترنشنال_سرویس گفتمان منافع ملی/ فضای سیاست خارجی ایران بطور ملموس در حال تنگ تر شدن است و سئوال بزرگ این است که خب ، استراتژی ایران چیست ؟
در هفته گذشته دو تحول بصورت بارز نشان از پیشرفت های "دشمنان " در صحنه بین المللی بود .
اول : اسراییل با پذیرا شدن رئیس جمهور چاد در بیت المقدس و شناسایی مجدد اسراییل توسط آن کشور صفحه جدیدی در به رسمیت شناختن خود در جامعه بین المللی باز کرد . روزنامه های اسراییلی به نقل از مقامات رسمی خود اعلام کردند که سودان در مرحله بعدی به این جرگه خواهد پیوست ونیجر ، مالی و گفته می شود بحرین نیز خود را برای اقدامی مشابه آماده میکند . این تحولات پس از اقدامات مشابه اروپایی توسط رومانی و چک و نیز برزیل با اقدام به انتقال سفارت خود به بیت المقدس به اسراییل اعتماد به نفس جدیدی برای روبرو شدن با چالشهای منطقه ای خود از جمله با فلسطینی ها و نیز با ایران خواهد داد .
دوم : محمد بن سلمان از یکطرف با پیشرفتهای نظامی صورت گرفته در بندر حدیده توانست شرایط جدید تری برای خود در داخل و خارج بوجود آورد و از طرف دیگر با آغاز تور منطقه ای خود و دیدار از امارات ، بحرین ، مصر و تونس و مورد استقبال گرفتن توسط مسئولین این کشورها ، نشان دادکه توانسته بحران قتل قاشقچی را با " دیپلوماسی " تقریبا پشت سر نهاده و بار دیگر بعنوان "پدر خوانده" کشورهای عربی خود را مطرح و به رسمیت شناخته شود . در ادامه پذیرا شدن وی در کنفرانس "جی 20 " حاکی از آن است که از نظر سعودی موضوع قتل قاشقچی حتی نمیتواند در صحنه جهانی نیز مانع عمده ای محسوب گردد . به هر حال بر طبق گزارشات ، اقتصاد عربستان، از ترکیه دیگر عضو "جی 20 " پیشی گرفته و همچنین پیشنهاد برگزاری اجلاس 2020 این گروه در ریاض نیز مورد تصویب قرار گرفته است . اینکه شخص بن سلمان در خود این اعتماد به نفس را بوجود آورده که بتواند در این اجلاس ها علیرغم تبلیغات گسترده شرکت کرده و فضا را برای مخالفین خود خالی نکند از اهمیت زیادی برخوردار است که دیگران را وادار به پذیرش "واقعیت ها " می نماید . بقول یک دیپلومات آلمانی ما باید بپذیریم که به هرحال او قرار است در پنجاه سال آینده در راس حکومت عربستان باشد .
میتوان تحلیل کرد که گشایش و پیشرفت ها برای اسراییل در حوزه نفوذ و با حمایت عربستان شکل گرفته است و لابی اسراییل نیز برای بن سلمان عادی سازی بین المللی را کارسازی کرده است . اما به هر صورت هردو این دسته تحولات بر جدیت استراتژی آمریکا بر نگهداری اسراییل و عربستان در یک گروه و تمرکز فشار بر ایران گواه دارد .
اما شروع تحریم ها توسط آمریکا ستون اصلی سیاست خارجی دولت آقای روحانی را که بر اساس همکاری بین المللی تنظیم شده بود شکست و دولت تا کنون نتوانسته طرح جانشین را ارائه دهد . نزدیک به یکسال است که متفکرین نزدیک به حلقه تصمیم گیر کشور به امید یک امداد غیبی روز را به شب میکنند . اول امید به فشار مطبوعات و سیاستهای داخلی بر ترامپ بود و انصافا هم ترامپ مسخره همه محافل شد اما سودی برای ایران نداشت . بعد امید به انتخابات ماه نوامبر در آمریکا بود . تحلیلگران مربوطه چنان با اشتیاق آن تحولات را دنبال میکردند تو گویی کسی در حوزه انتخابیه آنها در حال رقابت است . انتخابات انجام شد اما زود همه متوجه این سئوال شدند که مگر قرار است دموکراتها در کنگره آمریکا برای ایران چه کنند ؟ حالا این " امیدواران " خود را منتظر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نشان میدهند و دل به جنگ های نوعا زرگری نمایندگان و سناتورهای آمریکایی با هم بسته اند . نهایتا سئوالی که همه در مقابل آن بی جوابند آنکه بر فرض در انتخابات آتی آمریکا دموکراتها پیروز شوند آیا تضمین شده که آنها به برجام برگشته و تحریم ها را لغو کنند ؟
از طرف دیگر سیاست فشار براروپا برای جبران عدم حضور آمریکا در برجام نیز آب در هاون کوبیدن و سیاست بی نتیجه ای است که در اوج موفقیت منجر به فروش تا یک ملیون بشکه نفت در روز احتمالا در سه سال آینده خواهد شد . تیتر های مطبوعات داخلی در مصاحبه با مذاکره کنندگان بعد از جلسات بی نتیجه در اقصی نقاط جهان حاوی تهدیدات بی پایه و یا امید های واهی ازهمکاری اروپاست .
دولت بطور اساسی فاقد هرگونه نظام فکری و برنامه ریزی در سیاست خارجی است اگرچه سعی دارد جور دیگری وانمود کند . همچون بخش اقتصادی دولت که روزانه با کاهش نرخ ارز کری خانی را شروع میکند و با افزایش آن انزوا را پیش میگیرد دنبال روز مرگی است .
بنظر می رسد شیوه مقابله از دید دولت مقاومت است . مقاومت بدون برنامه همچون تمرین نگهداشتن نفس زیر آب است که بعد از چند نوبت باید شرایط عوض شود نه اینکه دوباره همین کار تکرار گردد . شاید این سیاست بر مبنی این گفته ترامپ به اروپایی‌ها که چند ماه صبرکنید این حکومت عوض می شود پایه گذاری شده و منتظر پایان این "چند ماه " و تغییر شرایط هستند .
ظاهرا این توصیف از وضعیت را کم و بیش همه قبول دارند ، اما راه حل چیست ؟
اول : نیاز است که یک تحلیل غالب از شرایط داخلی و خارجی وجود داشته باشد و بر آن اجماع گردد . اما هر چه بیشتر دقت شود آشفتگی بیشتری در لایه های مختلف جامعه دیده می شود . عمده ترین اقدام انجام شده تا کنون اجلاس تقریبا مرتب سران قوا ست . این اقدام اگرچه مفید اما بیشتر کارکرد توازن بخشی سیاسی در داخل حاکمیت دارد ودردی از مشکلات کشور و مردم حل نخواهد کرد و کارکرد مقابله با تهاجم خارجی هم ندارد .
دوم : نیاز است که کارگزاران و ابزار های نظام به تحلیل غالب متعهد باشند . اما از آنجا که تحلیل غالبی وجود ندارد در این حوزه هم طیفی از تعهدات با توجه به دیدگاهها موجود است .
سوم : نیاز است سیاست بین المللی ایران و کارگزارانش با سیاست منطقه ای ایران و کارگزارانش همخوانی جدی پیدا کند که قدرت موجود ایران ناشی از ظرفیت های منطقه ای ایران است و نه تعهدات بین المللی آن . این انشقاق تا کنون هزینه های زیادی را بر گرده مردم سوار کرده است .
و در غیاب این سه اقدام حرف از استراتژی زدن کاری بیهوده و مهمل خواهد بود .
اما بنظر میرسد تقدیر گرایی حاکم بررفتارها و سیاستها که ناشی از ناکار آمدی کارگزاران است کل سیستم سیاسی را برای یک پوست اندازی آماده می سازد .

telegram channel

درباره نویسنده

حسین ملائک

حسین ملائک

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته