سه شنبه 22 آبان 1397

Tuesday 13 November 2018

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/سخنرانی رییس جمهور: دفاع دیرهنگام از نظم لیبرال

سخنرانی رییس جمهور: دفاع دیرهنگام از نظم لیبرال

  • سخنرانی رییس جمهور در سازمان ملل، بیانیه ای در دفاع از نظم بین الملل لیبرال بود. قرائت این بیانیه از طرف کشوری چون ایران که در چند دهه اخیرمورد شدیدترین فشارهای ناظم و ارکان این نظم قرار داشته و از دیگر سو، در شمار مهمترین چالشگران آن محسوب می شده، قابل تامل بود. کمتر کسی انتظار داشت که ایران تا این حد از حقوق بین المللی و احترام به قواعد بین المللی سخن بگوید.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  چهارشنبه, 04 مهر 1397    07:10    سرویس گفتمان منافع ملی

 

اینترنشنال_سرویس گفتمان منافع ملی/ سخنرانی رییس جمهور در سازمان ملل، بیانیه ای در دفاع از نظم بین الملل لیبرال بود. قرائت این بیانیه از طرف کشوری چون ایران که در چند دهه اخیرمورد شدیدترین فشارهای ناظم و ارکان این نظم قرار داشته و از دیگر سو، در شمار مهمترین چالشگران آن محسوب می شده، قابل تامل بود. کمتر کسی انتظار داشت که ایران تا این حد از حقوق بین المللی و احترام به قواعد بین المللی سخن بگوید.
روشن است که متن این سخنرانی با نگاه غلیظ حقوق بین المللی نوشته شده و فرسنگ ها از "رئالیسم" فاصله دارد. واژه تعهد 8 بار، قانون 7 بار، حقوق بین الملل 5 بار، قواعد بین المللی 2 بار ، سازمان ملل 3 بار، چندجانبه گرایی 2 بار و جامعه بین المللی 2 بار و جملگی با نگاهی مثبت در سخنرانی ایشان تکرار شده که در ترکیب با محتوای سخنرانی به خوبی غلبه نگاه حقوق بین المللی و از منظر دفاع از نظم بین الملل لیبرال و ارکان آن را نشان می دهد.
در مقابل در این سخنرانی 5 بار از واژه زور و 2 بار از کلمه قدرت که مفاهیم کلیدی نگرش واقعگرایانه به سیاست بین الملل محسوب می شوند، استفاده شده که هر بار با نگرشی منفی به کار رفته اند.


قدرت که مفهوم کانونی در دستگاه نظری رئالیسم است، یک بار به عنوان قدرت بازو که در زبان فاخر فارسی معنایی منفی دارد و یک بار هم به معنای زورگویی که آن نیز آشکارا منفی است به کار رفته است. در فراز مهمی از سخنرانی آقای روحانی، قدرت تلویحا به معنای اقتدار مشروع و قانونی انگاشته شده که آشکارا دیدی آرمانگرایانه دارد و نشانی دیگر از تسلط دید حقوقی در نگارش این متن است.
اما احتمالا برای دفاع از این نظم و ارکان آن از منظر کسب دستاورد برای ایران قدری دیر شده است. این نظم متاثر از بازتوزیع قدرت بین المللی و بحران قواعد و نهادهای شکل دهنده آن، رو به ضعف است و چشم انداز روشنی برای احیا و تثبیت آن حداقل در کوتاه مدت وجود ندارد. آمریکا نظم را رها کرده و این را فاش می گوید، از جمله در سخنرانی دیروز ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل. اروپایی ها در پی بازتعریف مفهوم غالب سیاست خارجی خود در جهانی که به قول آنها وارد دوره "پساغرب،پسانظم و پساحقیقت" شده برآمده اند. چینی ها به پی ریزی نظم جدیدی مشغولند و روس ها اسب هژمونی را حداقل در خارج نزدیک زین کرده اند. قدرت ها به تدریج راه خود را می روند و با تداوم این روند، فروپاشی نظم بحران زده لیبرال دور از انتظار نیست.


افزون بر این بخش اعظم کشمکش های فرسایشی ارکان این نظم و ایران طی شده و آسیب های عظیم ناشی از آن بر ایران وارد شده است.برجام نمونه آشکار این وضعیت است. ایران برای نخستین بار در دهه های اخیر کلیدی ترین اختلاف خود و آنچه عاملان این نظم "جامعه بین المللی" می خوانند را با صداقتی کم نظیر و مو به مو در قالب حقوق بین الملل و ارکان این نظم حل و فصل کرد. اما اکنون آنکه به خیرش امیدی بود بی شرمانه شر می رساند و آنانکه مانده اند "چون نیک بنگری همه تزویر می کنند".ارکان این نظم هم ضعیف تر از آنند که به یاری ایران بیایند و کاری بکنند. ایران مانده است و برجامی که کسب منافعش روز به روز دشوارتر می شود.


متنی که برای سخنرانی رییس جمهور تهیه شده، در برداشتی خوشبینانه چندان توجهی به آنچه روی زمین در سیاست بین الملل در جریان است نداشته، بلکه بیشتر بازتاب دهنده تسلط نگاهحقوقی-چندجانبه گرایانه در تیم سیاست خارجی دولت است. این نگاه به طور فزاینده ای از واقعیات سیاست بین الملل دور می شود و به موازات آن احتمالا بحران پارادیمی در سیاست خارجی این دولت افزایش می یابد.

telegram channel

درباره نویسنده

محسن شریعتی نیا

محسن شریعتی نیا

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته