يكشنبه 31 تير 1397

Sunday 22 July 2018

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/از مومیایی رضا شاه تا جسد برجام: تحولات تاریخی ملت در بزنگاه‌های استقلال‌طلبی

از مومیایی رضا شاه تا جسد برجام: تحولات تاریخی ملت در بزنگاه‌های استقلال‌طلبی

  • می توان با در صد بالایی از اطمینان گفت که با تصمیم اقای ترامپ مبنی بر خروج از برجام و لیست تهدیداتی که قرار است علیه ایران بکار برد، نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ایران بوجود آمده و کشور وارد فصل جدیدی از روابط خارجی خود شده است که بطور اساسی با گذشته متفاوت خواهد بود . آمریکا با اطلاع وتحلیل از شرایط ایران اقدام به تحریم خواهد کرد. نحوه برخورد و عملکرد ما می تواند نوعی مانع هرچند ناچیز در قبال این سیاست ها بوجود آورد.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  دوشنبه, 24 ارديبهشت 1397    12:18    سرویس گفتمان منافع ملی

اختصاصی اینترنشنال_سرویس گفتمان منافع ملی/ آقای ترامپ چهار روز زود تر از 12 می ( روز موعودی که قرار بود برای جهانیان بشارتی داشته باشد ) اعلام کرد که آمریکا از این توافق خارج می شود . و با اعلام این موضع به انتظار چند ماهه تک تک ایرانیان و تمام جهان پایان داد.


انصافا رهبران اصلی اروپا خیلی از خود مایه گذاشته و حضورا از رئیس جمهور آمریکا درخواست کردندکه از این تفاهم خارج نشود .عکسهای دو نفره و عاشقانه مکرون و ترامپ ، انعطاف دور از انتظار سیاستمدار اصول گرایی مثل خانم مرکل و در خواست آخرین دقیقه نخست وزیر انگلیس خانم می که توسط وزیر خارجه از آقای ترامپ شد راه بجایی نبرد. احساس سرخوردگی این رهبران به همراه دخالتهای سازنده و شجاعانه خانم موگرینی بنفع نگهداری توافق " برجام " بسیار با اهمیت است و باید به آن توجه داشت.


مروری بر گذشته نشان می دهد که : برنامه هسته ای ایران تصمیم بی مطالعه ای بود که استراتژی ادامه و یا خروج از آن از پیش مورد واکاوی و دقت قرار نگرفته بود و در نتیجه سیاست و منابع کشور را برای بیش از 20 سال گرفتار خود کرد که همچنان ادامه دارد . با آمدن دولت یازدهم اینگونه تفاهم شد که کف و سقف این برنامه مشخص گردد ودر نتیجه " برجام " با اعضاء شورای امنیت سازمان ملل بعلاوه آلمان مورد توافق قرارگرفت.


"برجام " توافق تقریبا "حقوقی " بود که با دولتهای اروپایی با دقت بیشتری تنظیم گردید . اما مذاکرات و توافق تنها با یک جناح از جامعه سیاسی آمریکا صورت گرفت و آنها توانستند از طریق قواعد رایج دور زدن پارلمان مخالفت کنگره وسنای آمریکا را نادیده گرفته و آنرا به اجرا بگذارند. اگرچه خود دولت آقای اوباما از همان هفته اول نیز با کار شکنی و بد عهدی "سیاسی " ایران رادر لیست کشورهای حامی تروریسم وزارت خارجه این کشور قرار داد که با روح توافق مورد اشاره فاصله داشت.


"برجام " با خارج کردن پرونده ایران از شورای امنیت ورفع تحریم های سازمان ملل و تحریم های اروپایی گام بزرگی برای رشد و شکوفایی مجدد ایران برداشت . اما نزدیک به سه سال هرگونه تلاشهای دیپلوماتیک ایران و علاقمندان بین المللی آن نتوانست آمریکا و خصوصا دولت جدید این کشور را به متنی که نوشته و امضائ کرده اند نزدیک کند.


با روی کار آمدن آقای ترامپ بعنوان فرزند خلف نظام سرمایه داری نظامی گرا ، بی توجه به نابرابری انسانها، بی اعتنا به محیط زیست و حقوق بین الملل ، و با داشتن ذهنیت نژاد پرستانه و کینه توزانه نسبت به رئیس جمهور سیاه پوست قبلی و قدرت گیری تندرو و صهیونیستی ترین جناح سیاسی آمریکا امید ها برای نگهداری آمریکا در این توافق بسیار ضعیف و نا امیدانه بود تا اینکه تصمیم روز سه شنبه شب 18 اردیبهشت تقریبا تکلیف را یک سره کرد.


در خلال این یک سال پس از ریاست جمهوری اقای ترامپ تمرکز کار دیپلماسی ایران منفعلانه بر دفاع از متن یک نوشته قرار داشت که متولی جدید آن اعتباری برایش قائل نبود.


با شرایط جدیدی روبرو هستیم:


بنظر می رسد بتوان چند مولفه از شرایط جدید را از نظر داخلی و خارجی مورد توجه قرار داد:


1- می توان با در صد بالایی از اطمینان گفت که با تصمیم اقای ترامپ و لیست تهدیداتی که قرار است علیه ایران بکار برد نقطه عطفی در تاریخ سیاسی ایران بوجود آمده و کشور وارد فصل جدیدی از روابط خارجی خود شده است که بطور اساسی با گذشته متفاوت خواهد بود.


2- رویکرد آمریکا به ایران را در دو قالب می توان مورد ارزیابی قرار داد . اول رویکرد سیاسی و نهادینه این کشور برای مقابله با انقلاب اسلامی و نماد آن جمهوری اسلامی که برپایه فروپاشی و نابودی این سیستم جدید قرار گرفته است و دوم در قالب رویکرد شخص ترامپ که علاقمند است همه چیز را زود تر ، بیشتر و به اصطلاح اساسی تر بدست آورد . لذا پیامدهای این وضعیت برای ایران نمیتواند خیلی آرام بخش باشد.


3- باید توجه داشت که جناحی در امریکا که با طرح "محور شرارت " حمله به عراق را در سال 2003 سازمان دادند در حال حاضر سیاست های تهاجمی به ایران و کره شمالی را در نوستالژی پیروزی آن تئوری دنبال می کنند . بنابراین طرف مقابل برای نتیجه گیری آمده است .آنها "تغییر حکومتی " که در عراق با جنگ بدست آوردند را در ایران با چماق تحریم و .. دنبال می کنند . و به تعبیر آقای ترامپ در سخنرانی خروج از برجام ایشان هم ظرفیت دارد و هم میخواهد و هم میتواند ایران را وادار به مذاکره با شرایط جدید نماید.


4- " تغییر رژیم " در ایران جزو آمال و آرزوهای آمریکا و اسرائیل است. در هیئت حاکمه فعلی آمریکا از خود رئیس جمهور، مشاورین ارشد تا وزیر خارجه البته غیر از وزیر دفاع در یکساله گذشته روی " تغییررژیم " در ایران تاکید داشته اند.


5- اگرچه شرایط داخلی سیاسی و اقتصادی کشور آنها را تحریک می کند که این آرزو را دست یافتنی ببینند لیکن بنظر می رسد هم نظام قویتراز آنچه آنان تصور می کنند است و هم نظام بین الملل در این موضوع وحدت نظر ندارد.


6- آنها با اطلاع وتحلیل خوب از شرایط ایران اقدام به تحریم می کنند . بنا بر طراحی آنها اعمال تحریم ها باعث بهم ریختگی در جامعه و از دست رفتن شیرازه کار از دست دولت می شود باید دید آیا در این کار موفق می شوند یا اینکه " دولت " میتواند بحران را مدیریت نماید.


7- اغتشاشات دی ماه از نظر آنها نشانه ای از پتانسیل بروز نا آرامی در ایران است . اما متاسفانه " دولت " ایران، تحلیل به کنار ، حتی اطلاعات لازم از وضعیت موجود خود ندارد . نظرات مسئولین اقتصادی و پولی و برنامه ریزی کشور در چند ماه اخیر نشان داد که متاسفانه برگزیدگان مدیریت اقتصادی کشور فاقد توانایی های اولیه لازم برای مقابله با بحران در حد و اندازه فشار آمریکا بر کشور می باشند . صعود ارزش دلار نماد ابهام در بازاری است که با بی حرمتی تمام توانایی و دانش مقامات اقتصادی کشور در فهم و کنترل اقتصاد را بزیر سئوال می برد و نشانی از ناتوانی هیت حاکمه تقریبا ثابت کشور در طول چهل سال گذشته است .پیش بینی ناتوانایی دولت در این رویارویی کار خیلی پیچیده ای نیست و می توان در صورت تداوم روش به راحتی پیش بینی کرد که سریعا به گزینه امتیاز دهی سیاسی رو بیاورد .

8- از بعد سیاسی نیز وقتی از عالیترین مقام امنیتی کشور در سفر به کردستان شنیده می شود که در مورد بحران" کوله بران " که سالهاست دست به گریبان بخشی از سرزمین و اتباع این کشور است اطلاعات ناچیزی دارد باید پیش بینی کرد که حتما قابلیت حل یک بحران سیاسی که توسط آمریکا و اسراییل برنامه ریزی می شود را نخواهند داشت. اگر خانه را نتوان در کنترل داشت نباید انتظار داشت دیگران مدیریت آنرا بعهده نگیرند.


9- "برجام" از بعد سیاسی بدون آمریکا قابلیت حیات کمی دارد اگر نگوییم ندارد .اما از بعد حقوقی باید آنرا حفظ کرد . اروپایی ها هم بیشتر دنبال نگهداری " برجام " در بعد حقوقی هستند تا هنجارهای مورد نظرشان توسط آمریکا بهیچ انگاشته نشود . دیپلماسی ایران نیز تا کنون حفظ جسد بی روح برجام بوده است. از نظر سیاسی این مسیر درستی است.


10- خروج آمریکا از "برجام " البته اهمیت حیاتی برای ایران ندارد اما تهدیدات این کشور برای شرکای اقتصادی ایران شرایط نوینی را بوجود خواهد آورد.


11- آقای ترامپ و جناح مسیحی صهیونیست باید در چند جبهه برنامه ریزی کنند. اول نحوه مواجهه با متحدین غربی خود که با کار وی مخالف بوده اند. حتما اروپا از ندیده گرفتن نظراتش توسط آمریکا خشنود نیست، این موضوع از ابعاد پرستیژی و سیاسی حائز اهمیت است و قابل نادیده گرفتن نیست. تاثیر این اختلاف را باید درنحوه تعامل آینده کشور های اروپایی با شخص اقای ترامپ دید و نه در روابط با آمریکا. دوم چگونگی برخورد با واکنشهای متقابل ایران و در انتها نیز چگونگی برخورد با اعتبار بین المللی، سازمانهای بین المللی و تعهدات بین المللی که البته ایشان اساسا برای آنها اعتباری قائل نیست.


12- دیپلوماسی ایران تا کنون توانسته از نظر سیاسی برای دولت ترامپ انزوا بوجود آورد . این مسیر اجازه اجماع جهانی علیه ایران را نمیدهد و اقدامات شورای امنیت علیه ایران را دنبال نخواهد داشت . اما از نظر عملی آمریکا به هیچ یک از این ابزارها برای اعمال تحریم و یا فشار به ایران احتیاج ندارد . سیاست قلدرمابانه شخص آقای ترامپ نیز چاشنی اجرایی قوی برای پیشبرد آن سیاست هاست.

نحوه برخورد و عملکرد ما می تواند نوعی مانع هرچند ناچیز در قبال این سیاست ها بوجود آورد همانطور که میتواند باعث بوجود آوردن تسهیلات برای تحقق اجماع بین آمریکا و اروپا شود.
انتخاب بازگشت به غنی سازی که در گفته برخی از مسئولین آمده است معلوم نیست با چه سیاستی و برای نیل به چه هدفی اعلام شده است . همینطور طرح موضوع خروج از NPT چه غایتی را برای ایران در تصور دارد . طرح هردو موضوع به ایران کمک نخواهد کرد . نگهداری و مومیایی جسد برجام نیز برای کشور اهمیت دارد.


13- توانمندی موشکی ایران از آن موضوعاتی است که در صورت باز شدن پرونده آن در واقع آغاز تسلیم نظامی وخلع سلاح کشور است . این موضوع که در هیچ کنوانسیون و یا تفاهم بین المللی مورد توجه قرار نگرفته نمیتواند صرفا در مورد ایران مصداق پیدا کند . اروپا بعنوان یک مجموعه هنجار ساز بین المللی بخوبی می داند که این موضوع بصورتی که صهیونیسم موذی آنرا دنبال می کند قابل مذاکره نیست.


14- مقاومت ، تنظیم امور در داخل کشور و جلوگیری از اقدامات نسنجیده و بی مطالعه ، فعلا تنها راه حل قابل قبول و سیاست عاقلانه ای است که می توان پیگیری کرد.
طرف مقابل دنبال بهانه ای است که خشونت و نظامی گری را توجیه کند.

telegram channel

درباره نویسنده

حسین ملائک

حسین ملائک

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته