يكشنبه 31 تير 1397

Sunday 22 July 2018

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/برجام ایرانی و طرف های خارجی

برجام ایرانی و طرف های خارجی

  • تا ضرب العجل جدید 120 روزه آقای ترامپ برای خروج از این توافق حتما تحلیلها و نظرات زیادی از سوی صاحب نظران به موازات لاف زنی ها و تهدیدات ترامپ طرح خواهد شد اما فرضیه‌های کلیدی در آینده حول سئوال‌های زیر خواهد بود...

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  شنبه, 07 بهمن 1396    00:37    سرویس گفتمان منافع ملی

اختصاصی اینترنشنال-سرویس گفتمان منافع ملی/ طرف‌های معامله با ایران در "برجام " عجالتاً از این قرارند: از یک طرف آمریکاست ( با کلیه نهاد های در گیر آن از خزانه داری تا کنگره ، کاخ سفید و وزارت خارجه ) که تقریبا از همان ابتدا و بعد از امضاء در 14 جولای 2015، نه به روح و نه به متن آن اعتقاد نداشت و آنرا تنها ابزاری برای محدود سازی واقعی قدرت اتمی ایران از طریق گزینه ای غیر از جنگی با نتایج مبهم می دانست . بنابر این به محض امضاء ، محدودیت‌ها و تحریم‌های پراکنده ای را که مورد اعتراض ایران نیز واقع شد شروع کرد . حتما باید بخاطر داشت که دولت آقای اوباما متن برجام را در کنگره امریکا با اقدامات استثنایی و پارلمانتاریستی به سبک آمریکایی (فیلی باستر) مورد تصویب قرار داد . از همان اول نیز مجموعه بزرگی از نمایندگان کنگره که هم اکنون زمام مدیریت را در کاخ سفید به عهده دارند با این توافق نه مخالف، که دشمن بودند .

طرف دیگر این معامله روسیه و چین هستند که البته هریک نظرات متفاوتی دارند اما بطور کلی با یکه تازی آمریکا در صحنه بین الملل مخالف بوده و از اینکه آمریکا از طریق قوه قضاییه خود تحریم های یک جانبه بر ضد این و آن به راه انداخته و راه تجارت بین الملل را صعب العبور کرده است، به شدت شاکی هستند. این دو کشور بطور کلی با متن برجام موافقت داشته و آنرا مهم ترین دستاورد در دوران گذارِ فعلی در نظام بین الملل، از جهان یک قطبی به جهان چند قطبی می دانند. برای آنها اهمیت برجام در گرو قطعنامه 14 صفحه ای 2231 است که بر اساس آن شورای امنیت سازمان ملل در تاریخ 20 جولای 2015 مفاد برجام را بعنوان یک سند بین المللی به اتفاق آرا تصویب و کلیه 7 قطعنامه تحریمی خود علیه ایران را ملغی اعلام نمود.


ضلع دیگر این معامله را اروپایی ها، از جمله انگلستان تشکیل می دهند که از نظر ارزشها و سیاست هایشان در قبال ایران تقریبا با آمریکا هم فکر و نظر ولی درتمایلات بین المللی و شکل گیری جهان چند قطبی بی علاقه به نظرات روس و چین نیستند . انگلیس ضمن اینکه از لغو تحریم های ایران که از نتایج برجام بود استقبال کرد، با این حال در اجرای برجام و آنچه به آن کشور مربوط می شد معمولا در سقف محدودیت های اعمالی حرکت کرده است. اما سایر کشورهای اروپایی از برجام استقبال قابل توجهی کرده و در این مدت سعی کرده اند در مراودات با ایران از اکثر امکانات خود استفاده کنند. لازم به ذکر است که وزرای خارجه اتحادیه اروپا در همان روز 20 جولای 2015 مصوب نمود که بخشی از تحریم های آن اتحادیه علیه ایران از جمله خرید نفت لغو شود و هم اکنون حدود 20 % از نفت صادراتی ایران را این کشورها خریداری می نمایند .


در طول یک سال پس از انتخاب آقای ترامپ و نمایندگی ایشان از جریانات ضد "برجام " و با توجه به قول هایی که در جریان انتخابات به حامیان صهیونیست برای از بین بردن برجام داده بود، تا کنون مواضع، تهدیدها، عملکرد و لفاظی های وی در قبال ایران و "برجام " تیتر بسیاری از خبرها بوده و باعث شده است که عاقبت این توافق در هاله ای از ابهام قرار گیرد .


در آخرین دور این تهدیدات و پس از ناکام شدن در وادار کردن کنگره آمریکا به اتخاذ سیاست های مورد قبول وی در قبال برجام که ناشی از لابی سنگین اتحادیه اروپا در حمایت از "برجام " و به سود آن در مجموعه نمایندگان مجلس و سنا ی آمریکا بود، وی اعلام کرده است اگر تا 120 روز آینده اروپا نتواند ایران را وادار به پذیرش شرایط آمریکا کنند، او با توجه به اختیارات خود یکطرفه از این توافق بیرون خواهد رفت. شایعاتی مبنی بر خروج فرانسه بعد از خروج احتمالی آمریکا از " برجام " نیز مطرح شده است . همچنین از برنامه احتمالی کشورهای بزرگ اروپایی و شرکای مهم تجاری ایران برای اعمال تحریم هایی جهت مقابله با برنامه موشکی و و تحرکات ایران در خاور میانه به منظور راضی کردن جریانات متمایل به مواضع آقای ترامپ و حفظ توافق "برجام" گزارش شده است . تا ضرب العجل جدید 120 روزه آقای ترامپ برای خروج از این توافق حتما تحلیلها و نظرات زیادی از سوی صاحب نظران به موازات لاف زنی ها و تهدیدات ترامپ طرح خواهد شد اما فرضیه‌های کلیدی در آینده حول سئوال‌های زیر خواهد بود :


- آیا آمریکا از" برجام " خارج خواهد شد؟
- با خروج آمریکا اصلا " برجام " می تواند دوام بیاورد ؟
- آیا اروپا در مقابل آمریکا از "برجامِ" بدون امریکا حمایت خواهد کرد؟
- آیا اروپا به آمریکا برای الحاق شرایط جدید به " برجام " خواهد پیوست؟
- ایران در مقابل احتمالات فوق چه سیاستی را پیش خواهد گرفت؟
- آیا ایران الحاقیه به شرایط " برجام " را خواهد پذیرفت؟
اگر ایران الحاقیه به به " برجام " را بپذیرد، شرایط ایران و منطقه به طور استراتژیکی تغییر خواهد کرد؛ اما بنظر می رسد قبل از آنکه این گزینه مورد بحث قرار گیرد بهتر است فرضیات زیر را که مبتنی بر درکی خاص از منافع ملی و شرایط کنونی ایران است، مورد بررسی قرار داد:
1- نظام فعلی ایران در یک درگیریِ ادامه دار و بلندمدت با آمریکا قرار دارد و از آن گریزی نیست. آمریکا با " برجام " و یا بدون آن به دنبال تغییر رژیم در ایران از طریق اعمال تحریم ها و احتمالا استفاده از زور در شرایط خاص خواهد بود؛

2- سیاست های ایران با ارزشهای اروپایی نیز سر سازش ندارد، هرچند منافع ژئوپلیتیکی و امنیتی اروپا، فرصت و فضای مصالحه و سازش بالقوه با این مجموعه را برای ایران به وجود می آورد؛

3- " برجام " نماد یک نوع اصلاح طلبی و بلوغ در رفتار سیاسی و بین المللی ایران است که قابل برگشت نیست. این وضعیت را با دیپلوماسی فعال در صحنه بین المللی و منطقه باید به یک دستاورد سیاسی ثبات زا تبدیل نمود؛

4- ارزش واقعی " برجام " در خارج کردن ایران از نظام تحریمی شورای امنیت سازمان ملل تحت فصل هفتم منشور این سازمان است. این واقعیت که دیگر نباید پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل بازگردد باید کف هرگونه فعالیتی باشد که در مقابل زیاده خواهی های آمریکا مورد توجه قرار می‌گیرد؛

5- نمیتوان انتظار داشت که اروپا در قبال تهدید معاون رئیس جمهور آمریکا مایک پنس که : "اروپا بین آمریکا و تعهد ناقص " برجام " یکی را انتخاب کند " ، به مقابله جدی با آمریکا به نفع مواضع حداکثری ایران بپردازد .
بنابر این اگرچه " برجام " اهمیت بسیار زیادی در آینده سیاسی ، اقتصادی و امنیتی ایران دارد اما تمام سرنوشت و روابط خارجی ایران را در بر نمی گیرد. در تقابل جدی و تهدیدات دولت آمریکا با ایران بهتر است فرض کنیم که این توافق حتی اگر در متن فعلی باقی بماند کار آیی و آن چیزی که ایران از آن انتظار دارد را نخواهد داشت .این قابل پیش بینی است که آمریکا دیگر نمی تواند جلب اجماع بین المللی علیه ایران را بدست آورد، اما توانایی آمریکا در محدود کردن روابط اقتصادی جهان با ایران نیز قابل پیش بینی است .

telegram channel

درباره نویسنده

حسین ملائک

حسین ملائک

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته