پنجشنبه 31 خرداد 1397

Thursday 21 June 2018

شما اینجا هستید:خانه/گفتمان منافع ملی/یک بار دیگر هم بازار روسیه را به ترکیه باختیم

یک بار دیگر هم بازار روسیه را به ترکیه باختیم

  • وزیر اقتصاد اخیرا در نشستی با بخش خصوصی اذعان کرده که ایران بازار روسیه را به ترکیه واگذار کرده است. این اذعان گرچه از منظر منافع ملی تلخ است اما از یک واقعیت خبر می دهد و آن قابلیت های بسیار ضعیف ایران در رقابت پذیری بین المللی است. به عبارت دیگر اگر ایران در این بازار موفق می شد جای تعجب داشت

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  پنج شنبه, 07 دی 1396    17:12    سرویس گفتمان منافع ملی

اختصاصی اینترنشنال-سرویس منافع گفتمان ملی/ وزیر اقتصاد اخیرا در نشستی با بخش خصوصی اذعان کرده که ایران بازار روسیه را به ترکیه واگذار کرده است. این اذعان گرچه از منظر منافع ملی تلخ است اما از یک واقعیت خبر می دهد و آن قابلیت های بسیار ضعیف ایران در رقابت پذیری بین المللی است. به عبارت دیگر اگر ایران در این بازار موفق می شد جای تعجب داشت. اقتصاد ایران اقتصاد صادراتی نیست و ساختارهای سخت و نرم آن برای صادرات به کشورهای دیگر جهان طراحی نشده اند. سال‌های طولانی انزوای نسبی از اقتصاد جهانی و روندهای آن و تاکیدات گاه گاه بر تداوم بخشی به این سیاست ها باعث شده تا شرکت های دولتی و خصوصی ایرانی قابلیت های رقابت پذیری خود را تا حد زیادی از دست بدهند تا جایی که نتوانند حتی در بازارهایی که به دلایل سیاسی به روی آنان گشوده می شود نفوذ کنند.
بازار روسیه و قطر آخرین نمونه‌های چنین فرصت های است که تلاش های دولت و شرکت های ایرانی در ورود به آنها با شکست مواجه شد. در بازار روسیه تبلیغات فراوان صورت گرفت، هیئت های بسیاری اعزام شد، سنگ های بزرگ برداشته شد اما هیچ یک به سرانجام نرسید.
به راستی به چه دلایلی ترکیه می‌تواند بازار را به راحتی از دست ایران برباید؟ مهمترین دلیل این برتری، جهانی شدن اقتصاد ترکیه است. اقتصاد ترکیه بر خلاف اقتصاد ایران در متن و بطن اقتصاد جهانی قرار دارد و با قواعد جهانی خو گرفته است. ترکیه عضو سازمان تجارت جهانی است با اتحادیه اروپا و بسیاری دیگر از اقتصادهای جهان انواع موافقتنامه های تجارت آزاد را منعقد کرده و بخش خصوصی روزآمدی در این کشور شکل گرفته که به تعامل با جهان عادت دارد. اما ایران سال‌هاست قواعد رقابت در اقتصاد جهانی را کنار گذاشته، پیوسته بر شعار منسوخ توسعه صادرات و جایگزینی واردات تاکید می کند در حالی که بازار این کشور را کشورهای دیگر در اختیار گرفت اند و بخش مهمی از آن از طریق قاچاق تامین می شود. تا زمانی که ایران همچنان به سیاست شکست‌خورده توسعه صادرات و بستن بازار به روی اقتصاد جهانی ادامه می دهند نمی تواند امیدی به هماوردی با ترکیه، چین و امثالهم داشته باشد. در تصویر کلان سهم ترکیه از تجارت جهانی به ۴ برابر سهم ایران افزایش پیدا کرده و احتمالا این شکاف افزایش خواهد یافت. البته نقش سیاست خارجی ایران که همواره بخشی از مسئله و نه راه حل توسعه کشور بوده و روابط اقتصادی با جهان خارج را پیچیده ساخته نیز از عوامل مهم ماندن عقب ماندن ایران از همسایگان و از جمله ترکیه است. حتی اگر ترکیه در بازار روسیه نفوذ نمی کرد باز هم بعید بود ایران در این بازار به موفقیت‌های مهمی دست یابد. بخش اعظم شرکت‌های ایرانی اساسا برای رقابت در بازارهای بین المللی ایجاد نشده‌اند بلکه برای رشد در بازار انحصاری و پر از رانت داخلی شکل گرفته و به حیات خود ادامه می‌دهند. صنعت خودروسازی ایران نماد چنین وضعیتی است، صنعتی که تنها می تواند مشتری ناگزیر داخلی را که انتخاب چندانی ندارد به خرید محصولات خود وادار کند. در کوشش هایی که برای نفوذ در بازار روسیه صورت گرفت و با شکست مواجه شد نیز این ضعف نقش مهمی داشت.این شرکت ها و نیز دولت ایران نه زیرساخت های سخت و نرم لازم را فراهم کرده بودند و نه استراتژی مشخصی برای ورود به بازار روسیه داشتند.

بیان معروفی وجود دارد بدین مضمون که درس های شکست بسیار بیش از درس های پیروزی است. شکست در ورود به بازار روسیه می تواند درس های مهمی در بر داشته باشد. از جمله سپردن کار به تبلیغات چی ها، برگزاری نشست‌های بی‌حاصل، اعزام هیئت‌هایی که خود نمیداننند چه دستور کاری را دنبال میکنند و خلاصه با شناخت سطحی و ضعف های ساختاری نمی‌توان در صحنه بین المللی رقابت کرد. در برداشتی کلان تر، رقابت پذیری اقتصاد ایران و حضور این کشور در بازار جهانی بدون اصلاحات ساختاری در سیاست تجاری و صنعتی کشور، الحاق به سازمان تجارت جهانی و سایر نهادهای قاعده گذار تجارت جهانی راه به جایی نخواهد برد. سیاست تجاری و صنعتی ایران در شرایط کنونی حداکثر در حد حجره داری است و رقابت پذیری شرکت های ایرانی نیز در همین حد است. در صورتی که ایران تن به اصلاحات بنیادین اقتصادی ندهد، ناگزیر خواهد بود بازارهای بیشتر و بیشتری را به ترکیه، چین و سایر کشورها واگذار نماید. تا زمانی که در اقتصاد سیاسی کشور اراده سیاسی لازم برای رانت زدایی، انحصارشکنی و شفافیت فراهم نیاید و ما همچنان در حاشیه اقتصاد جهانی بمانیم، منطقا نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم حتی در بازارهایی که شانس های سیاسی به روی ما می گشایند موفقیت چندانی به دست آوریم. تبلیغات ،هیئت گردانی، طراحی استراتژی های بسیار سطحی و تلاش برای پیروزی بدون تن دادن به اصلاحات ساختاری و پذیرش قواعد تجارت جهانی نفوذی در بازاری به همره نخواهد آورد و صادرات ایران را از حد قالی و رزعفران فراتر نخواهد برد. موفقیت تصادفی نیست

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته