يكشنبه 29 بهمن 1396

Sunday 18 February 2018

شما اینجا هستید:خانه/اقتصاد سیاسی بین المللی/سناریوهای جنگ در عفرین

سناریوهای جنگ در عفرین

  • نگرانی‌های ترکیه نسبت به کردهای سوریه پس از آن برانگیخته شد که کردهای سوری تحت لوای حزب اتحاد دموکراتیک سوریه ( پ.ی.د) توانستند بیشتر مناطق کردنشین شمال سوریه را تحت کنترل خود در بیاورند. اما تصمیم برای شروع این جنگ از آنجا جدی شد که ائتلاف جهانی ضد داعش به رهبری آمریکا اعلام کرد که ارتشی 30 هزار نفره از کردها و عرب های سوری در مناطق تحت کنترل پ.ی.د برای کنترل مرزها تشکیل خواهد داد.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  دوشنبه, 02 بهمن 1396    08:24    سرویس اقتصاد سیاسی بین الملل

اختصاص اینترنشنال_ سرویس آسیا/ نگرانی‌های ترکیه نسبت به کردهای سوریه پس از آن برانگیخته شد که کردهای سوری تحت لوای حزب اتحاد دموکراتیک سوریه ( پ.ی.د) توانستند بیشتر مناطق کردنشین شمال سوریه را تحت کنترل خود در بیاورند. اما تصمیم برای شروع این جنگ از آنجا جدی شد که ائتلاف جهانی ضد داعش به رهبری آمریکا اعلام کرد که ارتشی 30 هزار نفره از کردها و عرب های سوری در مناطق تحت کنترل پ.ی.د برای کنترل مرزها تشکیل خواهد داد. پس از این تصمیم آمریکا، ترکیه اعلام کرد تهدیدات همیشگی خود بر علیه عفرین را به زودی عملی خواهد کرد.
شمال سوریه جنگ جدیدی را تجربه می‌کند اما اینبار جنگی داخلی نیست بلکه جنگ میان ترکیه و کردهای شمال سوریه است.


نگرانی‌های ترکیه نسبت به کردهای سوریه پس از آن برانگیخته شد که کردهای سوری تحت لوای حزب اتحاد دموکراتیک سوریه ( پ.ی.د) توانستند بیشتر مناطق کردنشین شمال سوریه را تحت کنترل خود در بیاورند. قدرت یابی پ.ی.د برای ترکیه چنان ناخوشایند بود که یکی از عوامل اصلی تغییر استراتژی ترکیه در سوریه همین موضوع محسوب می‌شود. پس از حمایت همه جانبه‌ی آمریکا از پ.ی.د تنش میان ترکیه و کردهای سوریه بالا گرفت و این موضوع حتی روی روابط ترکیه با آمریکا تاثیر گذاشته و باعث نزدیکی ترکیه به محور ایران،روسیه و سوریه شده است.
اما تصمیم برای شروع این جنگ از آنجا جدی شد که ائتلاف جهانی ضد داعش به رهبری آمریکا اعلام کرد که ارتشی 30 هزار نفره از کردها و عرب های سوری در مناطق تحت کنترل پ.ی.د برای کنترل مرزها تشکیل خواهد داد. پس از این تصمیم آمریکا، ترکیه اعلام کرد تهدیدات همیشگی خود بر علیه عفرین را به زودی عملی خواهد کرد. در اینجا سعی می‌کنم وضعیت نیروهای مختلف حاضر در صحنه را تشریح کنم.


پیش از شروع بررسی باید به این نکته اشاره کرد که مناطق کردنشین سوریه در شرق رود فرات تحت حمایت آمریکا هستند و عفرین که در شمال غرب سوریه واقع شده است به طور ضمنی تحت حمایت روسیه قرار دارد.
نیروهای ذی‌نفع در سوریه را در نسبت با این موضوع می‌توان به سه دسته تقسیم کرد: ترکیه، آمریکا و محور ایران، روسیه و سوریه. در ادامه مواضع هر یک از نیروها را خلاصه وار توضیح می دهم:


ترکیه.

ترکیه پ.ی.د را شاخه‌ی سوری پ.ک.ک می‌داند و همواره با پ.ک.ک که گروهی مسلح و متشکل از کردهای ترکیه است درگیر بوده. از این رو قدرت گرفتن پ.ی.د را خطری فوری برای امنیت ملی خود می‌پندارند و همواره آنها را گروهی تروریستی محسوب کرده و خواهان نابودی کامل آن شده است. این در حالی است که کردهای سوریه توسط آمریکا در حال آموزش و تسلیح می‌باشند.
آنچه که از منظر ترکیه در حال روی دادن است این است که آمریکا به جای در نظر گرفتن نگرانی های ترکیه در حال برندسازی مجدد پ.ی.د و سپس ایجاد یک اقلیم خودمختار همانند کردستان عراق است که چنین امری با توجه به مرز گسترده میان آنها، برای ترکیه غیر قابل قبول است. ترکیه به این نتیجه رسیده که آمریکا اگر بتواند، برای سیاست های خود و ضربه زدن به دولت سوریه و ایران حتی از بسط دادن مناطق تحت کنترل کردهای سوریه تا دریای مدیترانه هم ابایی ندارد.
از طرف دیگر نیروهای مخالف دولت سوریه در ادلب با وجود توافقات مذاکرات صلح آستانه، مورد حمله‌ی ارتش سوریه قرار گرفته اند و علی رغم اعتراض ترک‌ها به ایران و روسیه به عنوان ضامنین مذاکرات، این عملیات جریان دارد.
علاوه براین ترک‌ها به خوبی می‌دانند که پ.ی.د برای ایران و دولت سوریه خطر فوری محسوب نمی‌شود و حتی با دولت سوریه در مواردی همکاری و مذاکره نیز داشته‌اند. روسیه نیز با کردهای سوریه دارای روابط حسنه‌ای است و حتی برای دعوت از پ.ی.د به مذاکرات صلح تمایل جدی دارد.
بنابراین ترکیه خود را متضرر اصلی این صحنه می‌بیند و برای تغییر معادلات دست به کار شده است. از این رو منطقه عفرین را که منطقه‌ای جدا افتاده است و اهمیت حیاتی برای هیچکدام از قدرت‌های بزرگ حاضر در سوریه ندارد انتخاب کرده است. علاوه براین عفرین میان دو منطقه اصلی تحت کنترل معارضین تحت حمایت ترکیه قرار دارد و به دو استان حلب و ادلب نیز اشراف دارد.


آمریکا.
آمریکا از متحدان بزرگ ترکیه به شمار می‌رود و از طرف دیگر پ.ی.د نیز برای آنها تنها نیروی قابل اتکا در سوریه می‌باشد. پس از روی کار آمدن ساکنان جدید کاخ سفید و تمرکز شدید آنها بر ایران و نفوذ منطقه‌ای آن در سوریه، آمریکا سیاست متوازن قبلی خود مبنی بر حمایت از کردهای سوریه و در عین حال تحریک نکردن ترک‌ها را کنار گذاشته و روی به تسلیح، سازماندهی و آموزش نیروهای پ.ی.د آوردند.
رهبران پ.ی.د به خوبی می‌دانند که بدون حمایت قدرت‌های دیگر شانس زیادی برای بقا ندارند و از طرفی تاثیر گذاری آمریکا در سوریه نیز منوط به همکاری آنها است، بر همین اساس چندی پیش آمریکا را تهدید کردند که در صورت حمله‌ی ترکیه به عفرین، آنها نیز نیروهای خود را از مناطق آزاد شده از دست داعش عقب خواهند کشید. با اینکه آمریکا به عفرین دسترسی و یا کنترلی ندارد و اساسا آن منطقه جزء مناطق تحت پوشش روسیه قرار دارد اما با توجه به نفوذ آمریکا بر ترکیه و قدرت این کشور، از طرف کردهای سوریه برای ممانعت از حمله‌ی ترکیه به عفرین تحت فشار است.
از سوی دیگر با توجه به دکترین جدید سیاست خارجی آمریکا مبنی بر تغییر اولویت آن از مبارزه با تروریسم به رقابت با دیگر قدرت‌ها، این کشور به ترکیه نیاز جدی دارد. بنابراین می‌توان گفت آمریکا به عنوان روشن کننده‌ی این آتش، بر سر دو راهی سختی قرار گرفته است.


روسیه، سوریه و ایران.
این محور که می‌توان از آنها به عنوان نیروی سوم هم یاد کرد، هم با ترکیه و هم با کردهای سوریه در عین داشتن تعارض، در موارد مختلف همکاری داشته‌اند. بنابراین این جنگ برای آنها به معنای تضعیف هر دو نیروی متعارض خود است. فارغ از تضعیف هر دو نیرو، آنها با نشان دادن چراغ سبز به ترکیه می‌توانند با استفاده از این فرصت حمله به ادلب را تشدید کنند و در چنین فضایی دست ترکیه هم برای اعتراض بسته خواهد بود.
از طرف دیگر اگرچه روسیه با باز گذاشتن دست ترکیه برای حمله به عفرین، کردهای سوریه را رنجیده خاطر ساخته اما کماکان دفاع از عفرین برای پ.ی.د نیاز به همکاری دولت سوریه برای باز گذاشتن کریدوری از دیگر مناطق کرد نشین سوریه به عفرین در زمین‌های تحت تسلط خود است. بنابراین نیروهای محور سوم نه تنها پ.ی.د را در کنار خود خواهند داشت بلکه نبض جنگ را نیز تا حدود زیادی در اختیار خواهند داشت.
تنها در صورتی ممکن است این رخداد برای محور روسیه، سوریه و ایران تبدیل به کابوس شود که در آن ترکیه عفرین را به طور کامل تصرف کند و علاوه بر ادلب و منطقه ی میان کانتون های کردنشین به مرکزیت الباب، کنترل عفرین را هم در اختیار داشته باشد که چنین امری بسیار دور از تصور است.

با توجه به آنچه که گفته شد، سه سناریو برای این جنگ می توان متصور شد:


یکم. جنگ محدود: مراد از جنگ محدود ادامه‌ی توپ باران، حمله‌ی جنگنده‌های ترکیه و تصرف بخش‌هایی از نقاط مرزی کانتون عفرین توسط چند عملیات کوچک است. ترکیه ممکن است برای تحت فشار قرار دادن آمریکا و گرفتن امتیازاتی مبنی بر کنترل پ.ی.د چنین برنامه‌ای را در سر داشته باشد که در این صورت محدود ماندن جنگ به میزان انعطاف و ابتکار عمل آمریکا بستگی دارد.
دوم. جنگ با اهداف مشخصِ محدود: یکی دیگر از سناریوها که محتمل‌ترین آنها هم هست این است که هدف ترکیه عقب راندن پ.ی.د از جنوب عفرین و متصل کردن ادلب (تحت تسلط مخالفان دولت سوریه و مورد حمایت ترکیه) به منطقه‌ی تحت تسلط نیروهای وابسته به خود در شرق عفرین باشد. در این صورت ترکیه علاوه بر نشان دادن جدیت خود به آمریکا و تحت فشار قرار دادن آن، نه تنها عفرین را به طور کامل محاصره کرده است بلکه دست خود را در مذاکرات آتی با محور ایران، روسیه و سوریه نیز تقویت کرده است.
سوم. جنگ تمام عیار با هدف تصرف کامل عفرین: چنین امری دور از ذهن است. با توجه به کوهستانی بودن عفرین و زبده بودن نیروهای پ.ی.د بعید به نظر می‌رسد که ترکیه بتواند تنها با 2 گردان از نیروهای ویژه و چند هزار نفر از نیروهای ارتش آزاد (طبق اعلام خود ترکیه) که کارنامه‌ی چندان موفقی در جنگ داخلی سوریه ندارند، عفرین را به طور کامل تصرف کنند.
با همه‌ی این اوصاف نباید این نکته را فراموش کرد که در جنگ، تحولات میدانی تعیین کننده خواهند بود و این تحولات علی رغم حدسیات ما غیر قابل پیش‌بینی هستند. خصوصا در سوریه که نیروهای مختلف و دارای روابط و منافع پیچیده حضور دارند. بنابراین باید منتظر ماند و دید که سیر تحولات به کدام سو می‌رود.


نویسنده: عرفان پژوهنده(کارشناس مسائل کردی)

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته