پنجشنبه 2 آذر 1396

Thursday 23 November 2017

شما اینجا هستید:خانه/قدرت های بزرگ /ترامپ و برخی مفاهیم روابط بین الملل

ترامپ و برخی مفاهیم روابط بین الملل

نویسنده :  یکشنبه, 24 بهمن 1395    21:26    سرویس قدرت های بزرگ

اختصاصی اینترنشنال-سرویس قدرت های بزرگ/ رفتار انتخاباتی و ریاستی ترامپ عمدتا از منظر تاثیرات آن بر صحنه سیاست بین الملل مورد بحث قرار گرفته، اما دامنه تاثیرات این رفتار را می توان گسترده تر کرد و به پیامدهایی که می تواند برای روابط بین الملل به عنوان شاخه ای از علوم اجتماعی در بر داشته باشد نیز اندیشید. البته هنوز برای سخن گفتن از تاثیرات او بر دانش روابط بین الملل بسیار زود است، اما تا همین حالا هم می توان مدعی شد برخی مفاهیمی که سالهاست با آنها آشناییم و در شکل دهی به قالب های ذهنی مان نقش مهمی دارند را تحت تاثیر قرار داده است.
اولین این مفاهیم "رهبری جهانی" است که هم رهبران آمریکا در دهه های اخیر بر آن تاکید کرده و بدان بالیده اند و هم ابزار تحلیلی کلیدی برای اندیشمندان روابط بین الملل در درک و تفسیر مسائل این حوزه بوده است. اما او گاه به تصریح و گاه به تلویح تداوم بخشی به چنین نقشی را نفی کرده و در عوض از اولویت بخشیدن به آمریکا سخن گفته است. اینکه نقش کارگزار که عموما علمای روابط بین الملل نگاه تحقیرآمیزی بدان دارند چقدر می تواند مسیر سیاست خارجی یک ابرقدرت را تغییر دهد خود پرسش بزرگی است. می توانیم به نقش آفرینی ساختارهایی که تداوم رهبری جهانی را به عنوان یک الزام و نه انتخاب پیش روی آمریکا قرار می دهند دلگرم باشیم و تلاش ترامپ برای از بین بردن یکی از ابزارهای کلیدی در جعبه ابزار تحلیلی مان را جدی نگیریم. اما اگر او موفق شود یکی از ابزارهای کلیدی را از دست می دهیم و باید منتظر باشیم تا والتزی از راه برسد و کاری بکند.
ترامپ و به قدرت رسیدن او بیش از همه برای لیبرالهای روابط بین الملل خبر دردناکی بود. کنش او می تواند کارایی دستگاه مفاهیم لیبرالی را تضعیف نماید و آنان را مجبور به کوشش های بیشتر برای توضیح نسبت مفاهیم کلیدی چون جهانی شدن، وابستگی متقابل، نهادهای بین المللی و دموکراتیزاسیون با تحولات جهان واقع نماید. شاید از همین روست که فوکویاما گفته " آمریکایی بودن این روزها رنج آور است". باید گفت که لیبرال بودن به معنایی که در رشته روابط بین الملل مطرح است نیز این روزها رنج آور است.
اما برآمدن ترامپ برای همه دستگاههای مفهومی ناخوشایند نبوده ، بلکه برخی مفاهیم رئالیستی را جانی تازه بخشیده است. گرچه رئالیست های مشهور دفاع از او را دون شان خود می دانند اما او به برخی گزاره های کلیدی "تراژدی سیاست قدرت های بزرگ"، "نظریه سیاست بین الملل" و نیز "رئالیسم نوکلاسیک" خواسته یا ناخواسته خدمت می کند. او به عریان ترین شکل ممکن تمایل تنها ابرقدرت سیستم به تجدیدنظر طلبی و خودمحوری را به نمایش می گذارد، به کشورهایی چون مکزیک و ایران آشکارا زور می گوید و بیش از هر چیز بر به کارگیری ابزارهای مورد نظر رئالیست ها در سیاست خارجی خود تاکید می نهد. افزون بر این مفاهیمی چون نهادهای بین المللی، جهانی شدن و وابستگی متقابل که رئالیست ها هیچگاه آنها را جدی نگرفته و به عنوان ابزاری در دست قدرت ها برشمرده اند را آشکارا به سخره می گیرد. البته رفتارهای او گاهی چنان شور می شود که رئالیست ها نیز نگران می شوند. هنگامی که از پایان تاریخ مصرف ناتو یا بازتعریف تعاملات با روسیه پوتین و یا زیرپا گذاشتن سیاست چین واحد می گوید، نگرانی آشکار را می توان در مقالات و توئیت های رئالیست های بزرگ دید.
کوتاه سخن آنکه تولد و تطور ترامپ نه تنها سیاست بین الملل را وارد دوره جدیدی نموده بلکه بالقوه می تواند به مناظره جدیدی در رشته روابط بین الملل منجر شود. فراموش نکنیم که او رهبر قدرتمندترین قدرت بزرگ است و نظریه روابط بین الملل بیش از هر چیز از تغییرات در کنشگری این گونه دولتها و نه سودان و سومالی تاثیر پذیرفته است.

telegram channel

درباره نویسنده

محسن شریعتی نیا

محسن شریعتی نیا

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته