پنجشنبه 22 آذر 1397

Thursday 13 December 2018

شما اینجا هستید:خانه/قدرت های بزرگ /فشارهای استراتژیک چین در شرق آسیا

فشارهای استراتژیک چین در شرق آسیا

نویسنده :  دوشنبه, 06 دی 1395    11:38    سرویس قدرت های بزرگ

:  تلاش های چین و آمریکا برای شکل دهی به محیط امنیتی شرق آسیا می تواند یکی از پیچیدگی های جدید در معادلات منطقه ای و همچنین سیاست بین الملل باشد که با تولید و گسترش سوء برداشت های ادراکی میان دو بازیگر ضمن آنکه عدم قطعیت های تحلیلی را تقویت می نماید همچنین حجم و دامنه تنش و رقابت را نیز در روابط دوجانبه در آینده تقویت خواهد نمود. تقریبا یک دهه است که شاخص «رقابت»، ذات و گوهر روابط متقابل چین و آمریکا را تعیین و تحلیل می نماید. خروج آمریکا از وضعیت ابهام استراتژیک و حرکت به سمت شفافیت بیشتر در یارگیری های منطقه ای خود در شرق آسیا که به ویژه با استراتژی « چرخش به سمت آسیا » آغاز شد و در سال های اخیر هم با نوساناتی تداوم داشته است، دامنه این رقابت ها را بیش از گذشته افزایش داده و منجر یه تقویت فرایند قطبی شدن امنیت در این منطقه شده است.
حصر ژئوپلیتیکی چین از طریق تنش های دریای چین جنوبی
واقعیت آن است که در حال حاضر، تنش های ارضی در دریای چین جنوبی به یکی از بزرگترین پویش های مولد بحران در روابط چین با محیط همسایگی خود و همچنین سنجشی برای شناخت نیات آینده این کشور در محیط منطقه ای و حتی فرامنطقه ای تبدیل شده است. این مسئله پس از اعلام رای دادگاه لاهه به نفع فیلیپین از شدت و حدت بیشتری برخوردار شده و حساسیت نسبت به چگونگی رفتار چین نسبت به این مسئله را بیش از گذشته نموده است. البته هر چند بازیگرانی از جمله آمریکا و متحدانش در منطقه تلاش دارند تا چین را به سمتی ببرند که مجبور به انتخاب در مسئله دریای چین جنوبی شود، لیکن به نظر نمی رسد که چینی ها اسیر بازی منطقه ای آمریکا و متحدان منطقه ایش شوند. به بیان دیگر علی رغم اینکه چین همواره بر عدم تغییر مواضع خود نسبت به مسئله دریای چین جنوبی تاکید کرده است لیکن به نظر می رسد که چین همان سیاست سابق دنگ شیائوپینگ را که حل چنین مسائلی را به نسل های آینده تصمیم سازان و سیاستگذاران واگذار کرده بود را دنبال نماید. برخی از تحلیل گران دریای چین جنوبی را خلیج فارس دوم نامیده اند. نفت عبوری از طریق تنگه مالاکا و دریای چین جنوبی سه برابر نفت عبوری از کانال سوئز و 5 برابر نفت عبوری از کانال پاناما است. بررسی های زمین شناسی آمریکا نشان می دهد که ذخایر انرژی دریای چین جنوبی 11 میلیارد بشکه نفت و 190 تریلیون متر مکعب گاز طبیعی است. البته ارزیابی چینی ها از این مسئله متفاوت است و آمارهای ارائه شده از طرف این کشور نشان می دهد که 125 میلیارد بشکه نفت و 500 تریلیون متر مکعب گاز در این دریا وجود دارد. تقریبا60 درصد از نیازهای انرژی ژاپن و 80 درصد از واردات نفت خام چین از طریق این دریا صورت میگیرد و سالانه 5 تریلیون دلار کالا از طریق دریای چین جنوبی جابجا می شود. در مجموع باید گفت که دریای چین جنوبی و همچنین دریای شرقی چین در چند سال گذشته به یکی از مهم ترین فشارهای استراتژیک چین تبدیل شده و استفاده امریکا از این اهرم برای حصر ژئوپلیتیکی چین و مهار آسان تر این کشور نیز این فشار را بیشتر از گذشته نموده است. این حصر ژئوپلتیکی علاوه بر اینکه مهار چین را آسانتر خواهد نمود همچنین با تشکیل شبکه بازیگران منطقه ای نگران نسبت به رفتارهای منطقه ای چین، باعث توزیع هزینه های مهار این کشور در میان این بازیگران خواهد شد.
چرخش هند به سمت شرق و جنوب شرق آسیا
رئالیست‌ها معتقدند که اصل همکاری چین و هند در جهت سامان‌دهی نظم امنیتی منطقه آسیا فاقد اعتبار است و "رقابت" بر "همکاری" در روابط دو کشور، تقدم ماهوی دارد. حصر ژئوپلیتیکی چین در محییط امنیتی خود به خصوص دریای چین جنوبی می تواند به جهت کاهش توان نفوذ چین در مناطق هم مرز و همچنین غربی هند نیز برای هندوستان مفید و موثر باشد. شاید به همین دلیل باشد که در سال 2014 مودی بیان داشت که تلاش دارد تا سیاست نگاه به شرق را به سیاست « ACT East» تبدیل نماید و در این راستا همکاری های استراتژیک با ژاپن، فیلیپین، ویتنام و استرالیا را گسترش دهد. نفوذ و حضور گسترده چین در توسعه زیرساخت های جاده ای و عمرانی در مناطق هم مرز با هند به گونه ای افزایش یافته که برخی از تحلیل گران دفاعی بیان داشته اند که چین در نتیجه این ساخت و ساز می تواند 32 لشکر را ظرف شش هفته به مناطق داخلی هند منتقل نماید. در حال حاضر چین تقریبا 7 هزار کیلومتر خطوط جاده ای در مناطق مورد اختلاف با هند ساخته و تلاش دارد تا سال 2020 این میزان را به 110 هزار کیلومتر افزایش دهد. تهدید مهم دیگر هند گسترش نفوذ چین در پاکستان و القای تصور محاصره هند است که سال ها است به یکی از نگرانی های اساسی هند تبدیل شده بود. طبیعتا افزایش تنش ها در چیدمان اول منافع و امنیت چین از جمله دریای چین جنوبی و درگیری این کشور در این حلقه باعث کاهش توجه این کشور به دیگر مناطق خواهد شد. لذا طبیعی است که هند تلاش نماید با کمک آمریکا سیاست نگاه به شرق خود را با قدرت بیشتری دنبال و پیگیری نماید.
استقرار سامانه موشکی تاد در کره جنوبی
این سامانه که بنا بر اظهارت مقامات دفاعی کره جنوبی قرار است تا پایان سال 2017 در این کشور مستقر شود و در حال حاضر دو کشور آمریکا و کره جنوبی در حال جاگزینی برای آن می باشند، می تواند تاثیرات بسزایی بر معادلات امنیتی منطقه داشته، تحکیم روابط استراتژیک چین و کره شمالی را در پی داشته و توسعه و گسترش موشک های بالستیک و هسته ای کره شمالی را به همراه داشته باشد.  وزرای دفاع دو کشور آمریکا و کره جنوبی بیان داشته اند که این سیستم با توان پوشش راداری 4 هزار کیلومتری علاوه بر اینکه می تواند امنیت کشور و مردم کره جنوبی را تامین نماید همچنین می تواند اقدامات و فعالیت های چین در تنگه تایوان و دریای چین جنوبی را  رصد و رهگیری نماید. دقیقا یکی از نگرانی های اساسی چین از استقرار این سامانه به همین توان پوشش راداری گسترده این سامانه برمی گردد. مقامات سیاسی و همچنین کارشناسان نظامی چین معتقدند که سیستم دفاع ضد موشکی تاد بسیار بزرگتر و گسترده تر از نیازهای امنیتی و دفاعی کره جنوبی است. از منظر چینی ها، چنین سامانه ای با توان راداری بسیار پیشرفته، صرفا در راستای کنترل تهدیدات موشکی کره شمالی نیست و می تواند انگیزه های دیگری به خصوص مهار و رصد فعالیت ها و اقدامات چین را نیز هدف گرفته باشد. کارشناسان دفاعی چین معتقدند که سیستم دفاع موشکی پاتریوت PAC-3 کره جنوبی از توانایی لازم برای برخورد و مقابله با تهدیدات موشکی کره شمالی برخوردار است و نیازی به سامانه دفاع موشکی تاد ندارد.
نتیجه گیری
در هر حال واقعیت آن است که تحولات منطقه شرق و شمال شرق آسیا یکی از کانون های جدی تمرکز و توجه ایالات متحده است و چگونگی مدیریت سازه های امنیتی موجود در منطقه می تواند چگونگی شکل دهی به محاسبات آینده قدرت را سامان بخشد. باید دانست که امنیتی نمودن تهدید چین در منطقه شرق آسیا و به خصوص در دریای شرقی و جنوبی چین یکی از دستور کارهای اساسی تصمیم سازان و همچنین تحلیل گران آمریکایی برای تقویت روابط متحدین منطقه ای خود در شرق اسیا و همچنین تامین بسترهای حضور گسترده تر در این منطقه جهت شکل دهی بهتر به معماری امنیتی  آینده در منطقه است.

telegram channel

درباره نویسنده

محمد زارع

محمد زارع

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته