سه شنبه 23 مهر 1398

Tuesday 15 October 2019

شما اینجا هستید:خانه/قدرت های بزرگ /آرامش یا هرج و مرج؟ پیامدهای خروج نیروهای امریکایی از سوریه

آرامش یا هرج و مرج؟ پیامدهای خروج نیروهای امریکایی از سوریه

  • در تصمیم ترامپ برای خروج از سوریه سئوال مهم آن است که این تصمیم منطقه را به سمت بحران جدید تری هدایت می کند یا باید شاهد آرامش در آینده باشیم ؟

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  شنبه, 15 دی 1397    19:12    سرویس قدرت های بزرگ

 

اختصاصی اینترنشنال-سرویس قدرت‌های بزرگ/ روز یکشنبه 2/10/97 ( 23 دسامبر 2018 ) بعد از 5 روز از توییت اطلاع رسانی آقای ترامپ مبنی بر اعلام خروج نیروهای روسیه از سوریه ، دستور العمل آن کتبی شد . بر این اساس این نیروها که بالغ بر دو هزار نفر می شوند طی 100 روز از سوریه به پایگاه آمریکا در اربیل منتقل خواهند شد .بعدا آقای ترامپ بدر مذاکره با مقامات سنا و فرماندهان ارتش به آنها گفت برای این تخلیچند ماهی فرصت دارند . اخبار منتشره از کاخ سفید دال بر این است که این خروج در منطقه با ترکیه هماهنگ و به اسراییل هم اطلاع رسانی شده است . بر اساس اخبار منتشره زمانبندی این تحول را میتوان اینگونه داشت که در اجلاس "جی بیست " (اول دسامبر 2018 ) آقای ترامپ تصمیم خروج این نیرو ها را به آقای اردوغان منتقل ، سپس در 18 دسامبر آنرا توسط توییت منتشر و در نهایت در 23 دسامبر آنرا کتبی نمود .

این تصمیم اگرچه با رفتار "ترامپ " میتواند " برگشت پذیر " و یا باتاخیرهای اجرایی روبرو شود چند تاثیر فوری در موضوع سوریه داشت و یا خواهد داشت که واجد توجه جدی است :
1- تاثیر در بن بست سیاسی – نظامی فعلی

ظرف چند ماه گذشته بعد از اجلاس تهران ( ترکیه – روسیه – ایران ) در 7 سپتامبر 2018 ( 16 شهریور 97 ) و نیز توافق تقریبا عمل نشدنی روسیه – ترکیه در مورد پاکسازی ادلب وضعیت سیاسی و نظامی در سوریه کاملا به بن بست رسیده بود . در هیچ کدام ازجبهه های عملیات و یا مذاکرات سیاسی در ژنو و آستانه پیشرفتی احساس نمی شد . این وضعیت بیشتر به نفع نیروهای معارض مسلح در ادلب و پشتیبان آنها ترکیه بود . از طرف دیگر کردها در یک فرایند درگیری شکست و پیروزی توانسته بودند شهر حجین را در منطقه دیر الزوربا کمک هوایی جدی آمریکا از دست "داعش " خارج و این گروه را هر چه بیشتر پراکنده نمایند . قدرت نمایی کردها نیز بر عمق بن بست سیاسی سوریه افزوده بود .

صرف اعلام خروج نیروهای آمریکا یی بن بست موجود را شکست و تحرکات قابل توجهی در شما ل در منطقه " منبج " و شمال غرب در منطقه "ادلب "و "افرین" و حتی در داخل ترکیه و در مرز با سوریه صورت گرفت که نشان میداد شرایط جدیدی بوقوع پیوسته است .

درکنار آن باید به بازگشایی سفارت امارات و عربستان و بحرین در دمشق و ملاقاتهای متعدد مسئولین امنیتی مصر و سوریه در هفته های گذشته نیز توجه کرد که نشان میدهد جناح آمریکایی منطقه ظاهرا دیگر بدنبال تغییر رژیم در سوریه نیست و همانطور که "ترامپ" به اردوغان گفته است : "سوریه مال تو " ، سوریه را به ترکیه با خواستها و سیاستهایش سپرده است .

اهمیت این شرایط جدید در ائتلافهایی است که باید در آینده شاهد آن باشیم و میتواند بسیار متفاوت از گذشته باشد.

2- ترکیه :

در همکاری با آمریکا و اتخاذ این تصمیم ترکیه مسئولیت همکاری دیپلوماتیک و نظامی برای تحقق اهداف مشترک از جمله مبارزه با " داعش" را بعهده گرفته است ( اینکه ترکیه بخواهد با داعش مبارزه کند سئوال بزرگی است که باید به آن جداگانه پرداخته شود ) . اما از آقای ( JonathanSchanzer ) از " بنیاد دفاع از دموکراسی " نقل میشود که توییت کرده است : چه چیزی در اردوغان است که سیاست گزاران آمریکایی را وادار به اعتماد بوی می کند ؟ "اوباما " فکر می کرد او میتواند بهار عربی را هدایت کند . آقای "کری " به وی در مورد غزه اعتماد داشت و اینک "ترامپ " که سوریه را به وی بخشیده است.

بر اساس نظریه نویسان نشریات اسراییلی اقدام ترامپ اقدامی نافی منافع اسراییل و به نفع ترکیه محسوب میشود . روزنامه "هآ ارتز" در این مورد مینویسد علیرغم اینکه ترامپ به اسراییل خیلی کمک کرده است و اطرافیان سیاسی و اقوامش نیز همه یهودی هستند نمیتوان در دراز مدت به وی اتکاء کرد .

در حال حاضر نیروهای معارض سوری که توسط ترکیه پشتیبانی می شوند فعال ترین نیروها در حد واسط مناطق تحت کنترل کردها و ارتش ترکیه در شمال و شمال غرب سوریه مستقر می باشند و در دوسال گذشته ترکیه دوبار وارد سوریه شده است .

به هرحال ترکیه علیرغم اینکه علاقمند است با پشتیبانی آمریکا از این پس سیاست های خود را در سوریه دنبال نماید تمایل دارد که خروج آمریکا آرام ارام بوده تا ترکیه بتواند چالشهای پیش رو را ارزیابی و بر آن مسلط شود . در یک ارزیابی کلی ترکیه در وضعیت فعلی قدرت پشتیبانی زمینی و هوایی از نیروهای خود تا " دیرالزور" یا " التنف " در جنوب شرقی سوریه که فعلا نیروهای آمریکایی حضور دارند را ندارد و بنابر این آنچه برای ترکیه احتمالا قابل دسترسی است مناطق شمالی سوریه می باشد .

اما زمان اعلام خروج نیروهای آمریکایی منطبق بود بر موافقت آمریکا به فروش موشکهای پاتریوت به ترکیه . همین اقدام نتایج توافقهای " استراتژیک " روسیه با ترکیه را زیر سئوال برد و و از دودلی روسها برای تصمیم گیری در مورد حوادث سوریه کاست . شرایطی که برنده آن دولت سوریه خواهد بود
3- سوریه :

اگرچه به هر صورت افق روشنی از پایان بحران سوریه به چشم نمیخورد ولی کتر تردیدی در مورد تثبیت دولت بشار اسد وجود دارد . احتمالا برقراری یک دولت ضعیف در دمشق و وجود تعدادی مناطق قدرتمند برای سالهای آینده ساختار سیاسی سوریه را شکل خواهد داد . کردها از یک طرف و موضوع ادلب و گروههای مسلح موجود در آن که ترکیه را در پشت خود دارند بعنوان یک معضل سیاسی اجتماعی و انسانی باقی خواهند ماند .این در حالیست که این مناطق نفت خیز و مراکز کشت گندم سوریه هستند .

از سال 2016 بخشهایی از شمال و شمال غرب سوریه رسما در اشغال ارتش ترکیه قرار گرفته است . دولت سوریه میتواند لیست این مناطق را به ادعاهای سوریه در مورد "اسکندرون " اضافه کند . بنظر بسیار بعید است که ترکیه این مناطق را در میان مدت تخلیه کند مگر اینکه شرایط بطور جدی جنگی شود .

4- اسراییل :

این کشور با ناکام شدن در تجزیه عراق و سوریه در خلال بحرانههای موجود اکنون صرفا بر روی نقاط قوت ایران در سوریه تمرکز کرده است . اسراییل با تصمیم "ترامپ" خیلی مخالفت ندارد زیرا مطمئن است که اهداف مورد نظر وی در سوریه با اهداف آمریکا که عبارت است از ممانعت از شکل گیری مناطق تحت نفوذ ایران در عراق و سوریه میتواند منطبق باشد.

اما اسراییل یکی از محرکین نا آرامی در مناطق کرد نشین باقی خواهد ماند .

5- اکراد :

کردها در طول بحران سوریه اول با دولت سوریه همکاری کردند سپس با روسها هماهنگ شدند و در نهایت نیز پذیرفتند که در کمپ آمریکا تعریف شوند . این بی اصولی ( پراگماتیستی ) برای این قوم نتایج خوبی در بر نداشته است .

در طول 8 سال در گیری در سوریه آمریکا تلاش متعددی برای تشکیل نیروی وابسته به خود کرد . از مذاکره با بخشی از نیروهای عملیاتی در صحنه تا آموزش چند هزار نیروی گزینش شده طیفی از فعالیت "سیا " و پنتاگون در سوریه بود که همگی به شکست انجامید تا چهار سال پیش و پس از واقعه " کوبانی " آمریکا تصمیم گرفت با کردها کار کند که حمایت اروپایی ها را نیز با خود داشتند . از آن پس کردها با اعتماد بنفس بیشتری تحرکات نظامی خود را افزایش داده و به مهمترین ابزار آمریکا در آزادی " رقه " بعنوان پایتخت " داعش " و نیز حضور در " دیر الزور " و تسلط بر چاههای نفت آن منطقه و موازنه با نیروهای روسی و وابسته به ایران در آن منطقه پرداختند . این نیروها هم اکنون تحت آموزش نظامی بیشتری قرار دارند که بنا به قولی در حال حاضر هنوز تکمیل نشده است .

با تصمیم جدید آمریکا این گروه در شرایطی بسیار مبهمی قرار خواهند گرفت .

سرنوشت دو گروه زبده و ورزیده " PYD " و " YPG " که کردهای سوریه را نمایندگی می کنند وبر بیش از 25 % خاک سوریه و 65% از مرز 900 کیلومتری سوریه با ترکیه کنترل امنیتی دارند اما از نظر ترکیه گروه تروریستی هستند بسیار با اهمیت است . ایا آنها در ارتش آینده سوریه جایگاه خواهند داشت ؟ آیا مناطق کردی از نوعی خود مختاری برخوردار خواهد شد ؟ و چندین سئوال دیگر که پاسخ همگی در تضادبا نظرات ترکیه خواهد بود .

6- خلاء بوجود آمده از "خروج آمریکا " کجاست ؟ :

اینکه گفته می شود با خروج آمریکا خلاء قدرتی بوجود خواهد آمد که ترکیه ، روسیه ، دولت سوریه و یا حتی ایران بدنبال پرکردن آن خواهندبود در واقع چگونگی حل و فصل موضوع کردی در سوریه خواهد بود . حمایت آمریکا از اکراد باعث شده بود نه ترکها بتوانند راسا وارد عملیاتی علیه کردها بشوند و هم نیروهای موئتلف با دولت امکان عملیات علیه آنها را نداشتند به شمول روسیه .

آقای لاوروف در ماه گذشته طی مصاحبه ای با تلویزیون دولتی روسیه آمریکا را متهم کرد که باعث شده است که کردها در شرق فرات بدنبال تنظیم و برپایی یک شبه دولت برای تضعیف حاکمیت سوریه باشند .

رقابت بین روسیه و ترکیه در مورد اکراد و تبعات سیاسی – نظامی آن شاید نزدیک ترین احتمالی باشد که باید به آن پرداخت .

7- نتیجه گیری و موقعیت ایران :

با هر دلیل و سیاست و تحت هر لوا و شعاری و با هر هزینه ای که انجام شد حضور ایران در سوریهباعث افزایش قدرت ملی شد .

در شرایط نوین سوریه که چالش تروریسم در حال افول و در گیری ها شکل جدید تری را بخود می گیرد که ماهیتا ژئوپلیتیکی و در گیری مرزی است نیاز به تعریف مجددی از حضور ایران و محدوده آن احساس می شود .

با "خروج " امریکا از سوریه دولت روسیه تلاش خواهد کرد که مدیریت بین المللی سوریه با همسایگانش را با توجه به مزیت های خود بیش از پیش در دستور کار قرار دهد . مذاکره برای تنظیم روابط مرزی سوریه با اسراییل ، اردن و ترکیه کلا در توانایی روسیه است که ایران از آن بهره ای ندارد . ترکیه تنها کشوری است که هنوز موضع واضحی در مورد دولت بشار اسد ندارد و احتمال بروز تعارض بین روسیه و ترکیه بسیار بیشتر از امکان همکاری دو کشور در سوریه است و این مهمترین موضوعی است که باید از آن پرهیز کرد .

در تقسیم وظائف جدید شاید اولویت تهران بهتر است صرفا برحمایت امنیتی و پلیسی از مناطق جنوبی سوریه و تثبیت دستاوردهای و تعمیق حضور اجتماعی و اقتصادی و سازندگی در این مناطق باشد .

telegram channel

درباره نویسنده

حسین ملائک

حسین ملائک

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته