يكشنبه 30 ارديبهشت 1397

Sunday 20 May 2018

شما اینجا هستید:خانه/قدرت های بزرگ /اروپا و نجات توافق هسته‌ای ایران

اروپا و نجات توافق هسته‌ای ایران

  • به نظر می رسد در نبود یک ابتکار اروپایی در برابر تهران - توافق یا بلافاصله از بین می رود یا دچار مرگ تدریجی می شود. برای به حداقل رساندن این خطرات، E3 نمی بایست تمرکز خود را تنها به نگه داشتن امریکا در برجام معطوف کند، آن ها می بایست چاره ای برای نگه داشتن ایران حتی بدون آمریکا بیاندیشند. نقشه جایگزین می تواند موفق شود، اگر E3 بتواند آن را به ایران به عنوان بسته همکاری اقتصادی با تدابیر کوتاه مدت و میان مدت ارائه دهد. البته ، چنین تلاشی منوط به پایبندی پیوسته ایران به برجام و اقدامات معنا دار باری اصلاح موسسات مالی و کاهش تنش های منطقه ای است.

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  یکشنبه, 16 ارديبهشت 1397    10:47    سرویس قدرت های بزرگ

اینترنشنال_سرویس قدرتهای بزرگ/ ضرب العجل ترامپ نزدیک می‌شود: اگر توافق هسته‌ای با ایران اصلاح نشود آمریکا تهدید به خروج از آن کرده است. خطر بی ثباتی بیشتر در خاورمیانه بالاست. اروپا باید برای نجات برجام، جدای از تصمیم ترامپ بکوشد

مسئله جدید چیست؟ ایالات متحده تهدید می کند به خروج از توافق هسته ای سال 2015 با ایران، اگر آنچه را که آمریکا "معایب فاجعه بار" برجام می خواند تا 12 ماه می اصلاح نشود. اروپا برای کسب رضایت واشنگتن بدون آزرده کردن ایران در تکاپوست، اما چشم اندازها تیره و تار به نظر می آیند.

اهمیت موضوع در چیست؟ خروج یک جانبه آمریکا از توافق می تواند آن را بلافاصله از بین ببرد؛ بلاتکلیفی طولانی مدت سرنوشت توافق ممکن است سبب مرگ تدریجی اش شود، چرا که جو در تهران هم به تدریج برعلیه برجام تغییر می کند. ایران می تواند توافق را برهم زند؛ ایالات متحده یا متحدان خاورمیانه ای اش را هدف قرار دهد؛ یا حتی از معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای خارج شود – که همه این موارد آشفتگی منطقه را شدت می بخشند.

چه باید کرد؟ اروپا می بایست یک طرح جایگزین برای نگه داشتن طرف ایرانی در توافق بدون توجه به این که ترامپ چه تصمیمی در روز 12 می می گیرد، طراحی کند. این طرح می بایست شامل تدابیر اقتصادی کوتاه مدت و میان مدت برای تسهیل تجارت مشروع با ایران، مشروط به تداوم پایبندی ایران به توافق هسته ای و تدابیری برای اصلاح بانک ها و کاهش تنش های منطقه ای باشد.

توافق هسته ای میان ایران و گروه 5+1 ( که همچنین با عنوان E3/EU+3 نیز شناخته می شوند) در حال تبدیل شدن به یک پیروزی شکست آمیز و پرزیان است. رئیس جمهوری ایالات متحده امریکا دونالد ترامپ از زمان روی کارآمدنش در ژانویه 2017 ، کمر به از بین بردن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بسته است. یک سال بعد، او اعلام کرد که ایالات متحده بر خلاف پایبندی مداوم ایران که توسط یک مرجع مستقل تایید شده، از این توافق خارج خواهد شد، مگر آنکه کنگره آمریکا و متحدان اروپایی بتوانند "معایب فاجعه بار" این توافق را تا تاریخ 12 می اصلاح کنند. اسرائیل، همزمان با افزایش تنش های منطقه ای، مدعی شده که ایران در مورد گذشته برنامه هسته ای اش واقعیت را کتمان کرده و آرزو دستیابی به سلاح هسته ای در آینده را کنار نگذاشته است. اروپا تلاش های لحظه آخری برای حل چالش های ترامپ انجام داده است. اما ممکن است به یک طرح پشتیبان برای نجات توافق هسته ای نیاز داشته باشد، چنانچه آمریکا ازآن خارج شود یا تعهداتش را همچنان نصفه و نیمه انجام دهد.

مذاکره کنندگان ایالات متحده با بریتانیا، فرانسه و آلمان که به طور جمعی E3 نامیده می شوند، پیشرفت هایی در جهت رفع نگرانی های کاخ سفید داشته اند. در هفته آخر ماه آوریل، رئیس جمهور فرانسه امانوئل مکرون و صدراعظم آلمان آنگلا مرکل به واشنگتن سفر کردند تا فشارهای نهایی را برای به نتیجه رساندن مذاکرات وارد آورند. با این حال، با وجود کیفیت متغیر سفر مکرون( امید به حصول یک موضع مشترک در ابتدا و سپس اقرار به نداشتن یک "طرح جایگزین" و در آخر پنبه کردن رشته های امید)، موفقیت تلاشهای آنان تا حد زیادی زیر سوال است. در واقع، حتی اگر رضایت ترامپ قابل دستیابی باشد، سایه عدم قطعیت، به احتمال زیاد بر سر توافق سنگینی خواهد کد، بنابراین منافع اقتصادی ایران تحلیل خواهد رفت و انگیزه های تهران برای باقی ماندن در توافق کم خواهد شد.

از زمان اولتیماتوم ترامپ، مذاکره کنندگان، چهار نگرانی اصلی را مورد بحث قرار داده اند: برنامه موشک های بالستیک ایران، سیاست های منطقه اش، بازرسی از مراکز هسته ای ایران و بندهای موسوم به بند غروب در برجام که به محدودیت های زمان دار توانایی های هسته ای ایران اشاره دارد. به نظر می رسد اروپاو آمریکا به یک تفاهم کلی خصوصا درباره سه مورد اول رسیده اند. اما E3 بر اینکه به صورت یک جانبه مفاد برجام را تغییر نخواهند داد، تاکید می کنند، که به این معنی است که برخلاف خواسته کاخ سفید آنها با اعمال خودکار تحریم ها بر ایران اگر فعالیت های هسته اش را مطابق با برجام گسترش دهد، موافق نیستند. آن ها همچنین متقاعد نشده اند که ترامپ هرگز به توافقی که به آن به صورت مداوم انتقاد دارد، متعهد بماند. در واقع، آن ها نگرانند که او هرگونه سازشی را که مذاکره کنندگان بر سرش توافق کنند را رد کند.

دولت ترامپ چهار گزینه کلی دارد: 1.رسیدن به یک نوع تفاهم با کشورهای E3 که مستلزم پایبندی آمریکا به برجام و ادامه تعلیق تحریم های مرتبط با فعالیت های هسته ای آمریکا است؛ 2.به تعویق انداختن تصمیم به تعلیق تحریم ها برای یک بار دیگر برای دادن وقت بیشتر به مذاکرات با E3 ؛ 3.خودداری از تعلیق تحریم ها اما به تاخیر انداختن اعمال آنها، برای دادن وقت بیشتر برای مذاکره با E3 ؛ یا 4.خروج از توافق، خودداری از تعلیق تحریم ها و شروع به جریمه کسانی که آن ها را نقض کنند.
گزینه اول بهترین گزینه است اما احتمال آن براساس آنچه مکرون در پایان دیدارش گفت و سخنان جنجالی نتانیاهو بسیار کم است. سه گزینه دیگررا می توان از نامطلوب تا مخرب دسته بندی کرد. هر کدام حداقل می تواند موجب ایجاد ابهامی زیان بار در مورد سرنوشت توافق هسته ای شوند.

روسیه، چین و ایران غایبان این مذاکرات بوده اند. مسکو و پکن هردو پیوسته حمایت خود را از این توافق اعلام کرده اند. در مورد تهران، هیچ گونه شک و تردیدی وجود ندارد که آنها عزم خود را برای پاسخگویی در صورتی که آمریکا تحریم ها را مجددا وضع کند را جزم کرده اند؛ اما در مورد واکنش آنان نسبت به یک توافق جانبی آمریکا و E3 که برجام را حفظ کند اما پیشنهاد اعمال تحریم های سخت بر برنامه موشکی و فعالیتهای منطقه ای ایران را مطرح کند و اصرار بر مذاکرات در مورد توافق گسترده تر که همه این موضوعات را دربر گیرد، قطعیتی وجود ندارد. رهبران ایران به تلخی به پیشنهادات مکرون در مورد تلاش های آمریکا و E3 برای یک توافق گسترده تر با ایران که همه آن موضوعات را در برگیرد، واکنش نشان دادند و آن را به مثابه یک پاداشی برای تهدیدات آمریکا به خروج از توافق با خشنود کردن ترامپ به جای اصرار بر تعهد کامل واشنگتن به توافق تلقی کردند.

دیدگاه ها در تهران متفاوت است، اما آنان که از ادامه پایبندی به توافق حمایت می کنند و برای جداکردن اروپا از آمریکا تلاش می کنند، روز به روز تضعیف می شوند. واکنش ایران به خروج آمریکا یا آنچه که ایران آن را یک تفاهم خصمانه آمریکا و E3 تلقی می کند، می تواند منجر به این امر شود که ایران تعهداتش در برجام را نقض کند؛ یا نیروهای آمریکا در خاور میانه را هدف قراردهد؛ یا در افراطی ترین حالت، از توافق خارج شود و حتی پا را فراتر نهاده و از معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای خارج شود.
همانطور که مذاکرات با آمریکا ادامه می یابد، E3 می بایست مراقب باشد که با توجه به تحولات داخلی ایران به شیوه ای عمل نکند که در تهران به عوض کردن قاعده بازی تفسیر شود: جو داخلی به سرعت در حال تغییر است بر علیه هر گونه سازش با آن چه تهران یک آمریکای غیرقابل پیش بینی و یک اروپای غیرقابل اعتماد می بیند.

در این مقطع، به نظر می رسد در نبود یک ابتکار اروپایی در برابر تهران - و مگر اینکه یک تفاهم لحظه آخری با واشنگتن که بتواند به طور معناداری برجام را حفظ کند- توافق یا بلافاصله از بین می رود یا دچار مرگ تدریجی می شود. برای به حداقل رساندن این خطرات، E3 نمی بایست تمرکز خود را تنها به نگه داشتن امریکا در برجام معطوف کند، آن ها می بایست چاره ای برای نگه داشتن ایران حتی بدون آمریکا بیاندیشند. همانگونه که E3 مذاکرات خود با آمریکا را تا موعد 12 می ادامه می دهد، آن ها می بایست به فکر یک طرح جایگزین باشند اگرحصول یک توافق جانبی ممکن نباشد یا آمریکا به تضعیف منافع برجام برای ایران ادامه دهد. نقشه جایگزین می تواند موفق شود چنانچه E3 بتواند آن را به ایران به عنوان بسته همکاری اقتصادی با تدابیر کوتاه مدت و میان مدت ارائه دهد. البته ، چنین تلاشی منوط به پایبندی پیوسته ایران به برجام و اقدامات معنا دار باری اصلاح موسسات مالی و کاهش تنش های منطقه ای است.

بی تردید خروج یک جانبه آمریکا به طور جدی به برجام آسیب خواهد رساند. گام های پیشگیرانه E3 و اتحادیه اروپا می تواند جلوی مرگبار بودن این آسیب ها را بگیرد.
منبع: گروه بحران

telegram channel

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
آزادسازی موصل (18 تیر 1396)
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته