سه شنبه 9 خرداد 1396

Tuesday 30 May 2017

شما اینجا هستید:خانه/قدرت های بزرگ /سفر روحانی به مسکو: ابهام‌های یک بازی برد-برد

سفر روحانی به مسکو: ابهام‌های یک بازی برد-برد

  • سفر روحانی به مسکو: ابهام‌های یک بازی برد-برد

    Submit to FacebookSubmit to Twitter

نویسنده :  سه شنبه, 24 اسفند 1395    23:39    سرویس قدرت های بزرگ

اختصاصی اینترنشنال-سرویس قدرت های بزرگ/ بنا به گفته وزیر ارتباطات ریاست جمهوری ایران آقای روحانی قرار است به زودی در قالب یک سفر رسمی از مسکو بازدید نماید .
این از آن رو سفر می تواند با اهمیت تلقی شود که روابط ایران و روسیه به مدار جدیدتری ارتقا یافته و لزوم مشورت های سطح بالا بین دو کشور بیش از پیش احساس می شود . البته آقای روحانی از آغاز زمامداری خود تا کنون در هشت صحنه مختلف بین المللی در تهران، سازمان ملل ، روسیه، آسیای مرکزی و چین با آقای پوتین ملاقات‌هایی داشته‌اند؛ بنابر این صرف دیدار هرچند رسمی از اهمیت چندانی برخوردار نیست بلکه این سمت و سو دادن به موضوعاتی که دو کشور را بصورت راهبردی در یک اردوی جهانی قرار داده و همچنین چگونگی همکاری های دو جانبه است که به این ملاقات عمق و اهمیت می دهد .
نکته آن است که رابطه ایران و روسیه بعد از سفر رسمی آقای خاتمی در سال ١٣٨٢ تا سفر آتی آقای روحانی به روسیه شاهد یک ملاقات رسمی در سطح سران نبوده است و بر خلاف تصور، بسیاری از کارشناسان و دست اندرکاران سیاست دوران آقای احمدی نژاد را دوران سرد روابط ایران و روسیه می دانند . این روابط در زمان آقای روحانی بار دیگر گرم شد و بحران سوریه دو کشور را به مرزهای جدیدی کشاند .
اما آقای روحانی در روسیه با چه شرایطی روبرو خواهد شد ؟

اولویت در سیاست خارجی روسیه
مهمترین هدف در سیاست خارجی روسیه خروج از بحران و بی‌ثباتی است که در تعاریف و پروتکل های رفتاری بین این کشور و آمریکا بوجود آمده است . این کشور وضعیت موجود و اینکه سفیر روسیه در آمریکا هر روز بعنوان جاسوس محلی در تیتر روزنامه ها داشته باشد را به هیچ‌وجه خوش‌آیند نمیابد. حتی اگر بپذیریم که سیستم سیاسی روسیه توانسته بر انتخابات آمریکا تاثیر گذاشته و سمت و سوی آن را تعیین کرده است، اخبار موجود کنگره و کاخ سفید نشانگر آن است اقدامات مزبور نتیجه‌ای را عاید روسیه نکرده است. تا زمانی که روسیه در بیم و امید تنظیم این رابطه با امریکا قرار داشته باشد، روسیه کماکان این مسئله را اولویت اصلی سیاست خارجی خود تعریف خواهد نمود. البته تحولات داخلی آمریکا نشان می دهد که نباید انتظار داشت تحریم ها و محدودیت های اعمالی آمریکا ناشی از الحاق کریمه و بحران اوکراین بر روسیه در میان مدت برطرف شود.

رابطه با ترکیه
روسیه بعد از کودتای ماه جون ٢٠١٦ ترکیه و حمایت غرب و آمریکا از کودتاگران توانست فضای صمیمی قابل توجهی را با ترکیه بوجود آورد، تا جایی که حتی در مقطعی مقامات ترکیه بحث خروج از ناتو را نیز پیش کشیدند. با این حال به نظر می رسد امید و انتظارات روسیه برای جذب ترکیه و کشاندن این کشور به مدارنزدیک تری به خود، با فعال شدن دولت جدید آمریکا و ملاقات های متعدد رئیس سیا و وزیر دفاع آمریکا در چند هفته گذشته با مقامات ترکیه و پاسخ مثبت این کشور و نیز همکاری انگلستان در سفر خانم "می " به ترکیه قدری تعدیل گشته است. این تعدیل در تصور برای ایران فرصت بازیگری جدیدی بوجود می آورد که در سفر مزبور می توان از آن استفاده کرد .

تحولات اخیر در صحنه سوریه
نشست مورخ هفتم مارس ٢٠١٧ روسای ستاد مشترک ترکیه ، آمریکا و روسیه در آنتالیای ترکیه در مورد سوریه نقطه عطف تاریخی در بحران سوریه به شمار می‌آید. هماهنگی این سه دولت می تواند آتیه و جهت گیری بحران را تا حد زیادی تحت تاثیر خود قرار دهد. مذاکرات آینده آقای روحانی با پوتین در مورد محتوای جلسه مذکور و نحوه انتقال آن به صحنه عملیات شاید کلیدی ترین بخش این سفر محسوب شود.
ایران در بحران سوریه به دلیل استقلال‌خواهی ذاتی یک شریک مشکل و نا متعارف برای روسیه به شمار می‌آید. در مقابل، روسیه نیز با توجه به اهداف و سیاست های متفاوت خود شریکی گریزپا برای ایران به حساب می‌آید که هر لحظه ممکن است علاقه‌مند به بازتعریف نحوه همکاری باشد. اما هر دو کشور بر سر شاکله و ماهیت آینده سیستم سیاسی سوریه نظراتی نزدیک به یکدیگر داشته و تا حدی با یکدیگر تفاهم دارند . همکاری دو کشور برای کشاندن گروه‌های نظامی برسر میز مذاکره سیاسی می تواند بعنوان یک پروژه اساسی مطرح باشد. به همین دلیل ادامه همکاری دو کشور در چارچوب اجلاس "آستانه " بسیار با اهمیت است.

مدیریت رابطه با روسیه
در مجموع و با تمام زاویه‌ها واختلاف‌نظرها، روسیه یکی از مهمترین منابع سیاست خارجی ایران است که با ایران در کلیه حوزه های روابط خارجی تعامل مهم و سازنده دارد. برای ایران در مرحله کنونی و تا زمان حل و فصل نسبی سیاسی بحران سوریه نقش این کشور بیش از پیش ارزشمند است.
بسیاری از تحلیل‌گران ایرانی و روسی علاقمندندکه رابطه ایران و روسیه را راهبردی تلقی نمایند. این رابطه با تمام تلاشی که در ظرف چند سال گذشته صورت گرفته توانسته است از نظر شکلی قدری با گذشته متفاوت گردد. علاقه به رابطه همه جانبه از هر دو سو اهمیت ویژه دارد به گونه‌ای که این رابطه صرفا تک بُعدی نباشد، بلکه از بانک و بیمه و صنعت تا گردشگری و بخشهایی از فرهنگ را نیز شامل شود. اگرچه ساختار های موجود در روابط کشش گسترش ناگهانی و زیاد را ندارد اما با برنامه‌ریزی مناسب این ساختارها می تواند در راستای این تعامل منعطف گردند .
اگر ایران بخواهد در منطقه تحرک ادامه‌دار و پایداری را رقم زند علی‌الاصول باید رابطه خود را با روسیه سرو سامان دهد . روس‌ها نیز در منطقه خاور میانه بدون ایران ظرفیت زیادی برای ارائه ندارند. مقایسه موقعیت روسیه در شش سال قبل با حال حاضر نشان می‌دهد که هرچند هنوز با چالشهای جدی امنیتی از سوی اروپا و آمریکا روبروست، موقعیت جهانی این کشور مقتدرتر از گذشته است.
آنچه بیش از هرچیز دیگری در این زمینه اهمیت دارد این است که رابطه ایران و روسیه به طوری سامان داده شود که نقش عوامل ثالث در آن به حداقل برسد. بدین مفهوم که نه روسیه باید از جناح های داخلی ایران که ضد روس هستند واهمه داشته باشد و نه حاکمیت ایران از تعاملات جهانی روسیه. ارائه این حس اعتماد به دو طرف مهم است.
در حال حاضر نیروگاههای اتمی و متعارف به همراه دو پروژه راه آهن سنگ بنای اصلی همکاریهای اقتصادی دو کشور است که هرچند اهمیت زیادی دارد لیکن نمی‌توان عنوانِ گستردگی روابط را به آن اطلاق کرد. همکاری ایران و روسیه ظرفیت‌های نهفتۀ فنی و واقعی فراوانی در حوزه نفتی و گازی هم دارد که می‌توان با رفع موانع بروکراتیک به آن جامه عمل پوشاند. با گسترش این نوع روابط است که می‌توان ظرفیت‌های همکاری منطقه‌ای را نیز به شکل قابل توجهی افزایش داد .

telegram channel

درباره نویسنده

حسین ملائک

حسین ملائک

رسانه

Submit to FacebookSubmit to Twitter

نظر دادن

لطفا تمامی موارد ستاره دار را پر نمایید.

تصاویر هفته نخست اردیبهشت
تصاویر هفته نخست اردیبهشت
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
عکس های هفته (آخر فروردین 1396)
تصاویر هفته
تصاویر هفته
مجموعه تصاویر
مجموعه تصاویر